Sẽ giảm tin giả mạo, thông tin sai sự thật trên mạng xã hội

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 174/2026/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Trong đó, các quy định tại điều 95 về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội của người dùng được rất nhiều người quan tâm, đặc biệt là mức phạt cho các hành vi cung cấp, chia sẻ các thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật.

Theo đó, với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân, mức phạt sẽ từ 20 đến 30 triệu đồng; cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế – xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng. 

Bên cạnh việc buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật, cá nhân, tổ chức vi phạm còn bị buộc khóa tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung do thực hiện hành vi vi phạm.

Trước đây, Nghị định 15/2020/NĐ-CP có mức phạt cho các hành vi trên là từ 10 đến 20 triệu đồng và cao nhất là 30 triệu đồng. Tuy nhiên, khi tiến hành xử phạt cá nhân vi phạm các hành vi này, mức phạt thường được áp dụng là 7,5 triệu đồng. 

Với mức phạt 7,5 triệu đồng, nhiều người đã phải thốt lên rằng nó quá nhẹ và không đủ sức răn đe. Đơn cử như ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Bros, một người liên tục đấu tranh để chống tin giả trên các nền tảng số, từng trao đổi với VietNamNet, với mức phạt này ông đã phải kêu trên nhiều diễn đàn khác nhau, kể cả những diễn đàn chính thức của các cơ quan quản lý nhà nước. 

Theo ông, mức phạt đó chỉ có tính răn đe đối với những người vô tình lan truyền tin giả, vô tình tiếp tay cho tin giả, hoặc những người tung tin giả lặt vặt, gây ảnh hưởng không lớn. Nhưng nó không có ý nghĩa gì đối với những người cố tình muốn thao túng tâm lý, trục lợi hay âm mưu trục lợi từ tin giả, tin dẫn dắt sai lệch. Mức phạt kiểu hành chính này không hề làm cho loại nguồn tin giả này giảm bớt hành vi, mà ngược lại, còn gián tiếp cho họ động cơ tiếp tục phát tán tin giả. 

Một điều nữa là, mức phạt này có ý nghĩa với những người không có nhiều ảnh hưởng trên mạng xã hội, không cố tình kiếm lợi từ tin giả, nhưng nó thực sự vô nghĩa với những người có ảnh hưởng lớn, những KOL, những người dù muốn dù không cũng sẽ thu hút lượng người theo dõi (followers) lớn nhờ tin giả. 

Theo các chuyên gia đang hoạt động trong lĩnh vực Digital Marketing, với quy định tại Nghị định 174/2026/NĐ-CP, nếu tăng mức phạt thực tế chỉ mang tính cảnh báo trên diện rộng, tuy nhiên đi kèm với đó là khoá tài khoản số, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung cho thấy hình phạt đã mang tính răn đe nhiều hơn. Tuy nhiên, ở đây cần làm rõ là khoá tài khoản trên tất cả các nền tảng số hay chỉ nơi vi phạm và khoá theo thời gian hay vĩnh viễn, đồng thời cần tiến hành chế tài xác thực để tránh trường hợp người vi phạm tạo tài khoản mới.

Bên cạnh đó, vừa qua tại Hội nghị phổ biến Bộ Quy tắc ứng xử văn hoá trên môi trường số, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) cũng cho biết, năm 2026 quản lý các hoạt động trên mạng đang phát triển lên một mức độ mới, nó truyền đi thông điệp của Đảng và Chính phủ là làm sao để đưa tất cả các hoạt động liên quan đến quảng cáo, nghệ thuật biểu diễn, KOLs, hoạt động trên mạng đi vào khuôn khổ pháp luật.

Ngày 22/5, Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cũng cho ra mắt cổng thông tin điện tử và cơ sở dữ liệu về nhà sáng tạo nội dung số và quảng cáo trực tuyến Việt Nam. Đây là nền tảng công nghệ dùng để thu thập, quản lý dữ liệu và hỗ trợ minh bạch hóa hoạt động của hệ sinh thái KOL, KOC, các mạng đa kênh (MCN) và hoạt động quảng cáo số tại Việt Nam.

Với các giải pháp kết hợp này, các chuyên gia cho rằng trong thời gian tới, việc phát tán tin giả, tin sai sự thật, hay quảng cáo sai sự thật trên các nền tảng số sẽ thuyên giảm và nhiều người sẽ ý thức hơn khi chia sẻ các thông tin trên mạng xã hội. 

BTV Hoàng Dương của VTV bị giả mạoLợi dụng hình ảnh BTV Hoàng Dương, các đối tượng dùng AI tạo video giả, lồng ghép nội dung sai sự thật để quảng cáo, lừa đảo.

Theo Vietnamnet