Những bài học lịch sử từ 4 lần bách hại Phật giáo

Lịch sử Trung Hoa ghi nhận 4 sự kiện bách hại Phật giáo lớn thường được gọi là “Tam Vũ Nhất Tông”, bao gồm cuộc diệt Phật dưới thời Bắc Ngụy Thái Vũ Đế, Bắc Chu Vũ Đế, Đường Võ Tông và Hậu Chu Thế Tông, cùng với quyết định hạn chế Phật giáo chưa kịp thi hành dưới thời Đường Cao Tổ Lý Uyên. Diễn biến tại mỗi thời kỳ có những điểm khác biệt, nhưng kết cục của các vị hoàng đế chủ xướng lại có nhiều nét tương đồng đáng suy ngẫm.

Lần thứ nhất xảy ra dưới thời Bắc Ngụy Thái Vũ Đế Thác Bạt Đảo. Sau khi thống nhất miền Bắc, ông ra lệnh trục xuất và hạ lệnh phá hủy chùa phiền, đốt kinh sách và sát hại Tăng Ni vào năm 446. Tuy nhiên, chỉ 6 năm sau, Thái Vũ Đế bị hoạn quan ám sát ở tuổi 44. Người kế vị là Văn Thành Đế ngay lập tức cho khôi phục Phật pháp và xây dựng hang động Vân Môn, đưa đất nước trở lại trạng thái ổn định.

Lần thứ hai là Bắc Chu Vũ Đế Vũ Văn Ung. Năm 574, ông ra lệnh cấm cả Phật giáo lẫn Đạo giáo, phá hủy hàng vạn ngôi chùa và cưỡng chế hơn 3 triệu Tăng Ni giải nghệ. Chỉ một năm sau khi chiếm trọn vùng Bắc Tề, ông đột ngột phát bệnh qua đời ở tuổi 35. Triều đại Bắc Chu nhanh chóng suy vong và bị thay thế bởi nhà Tùy do Tùy Văn Đế Dương Kiên thành lập, người sau đó đã tích cực khôi phục và phát triển Phật giáo.

Lần thứ ba diễn ra dưới thời Đường Cao Tổ Lý Uyên khi ông ban sắc lệnh đóng cửa phần lớn các ngôi chùa trên toàn quốc vào năm 626. Tuy nhiên, sự biến Huyền Vũ Môn xảy ra ngay sau đó đã đưa Đường Thái Tông Lý Thế Dân lên nắm quyền. Đường Thái Tông đã lập tức bãi bỏ sắc lệnh này, mở ra một giai đoạn phát triển thịnh vượng cho triều đại nhà Đường.

Lần thứ tư xảy ra vào thời Tang Vũ Tông Lý Viêm năm 845, còn gọi là biến cố Hội Xương diệt Phật. Ông ra lệnh phá hủy hơn 4.600 ngôi chùa lớn và 40.000 cơ sở thờ tự nhỏ, buộc hàng trăm nghìn Tăng Ni hoàn tục. Chỉ một năm sau, Đường Vũ Tông qua đời ở tuổi 32. Vua kế vị là Đường Tuyên Tông lập tức khôi phục lại các cơ sở tôn giáo, đưa đất nước vào giai đoạn ổn định được lịch sử gọi là “Đại Trung chi trị”.

Trường hợp cuối cùng là Hậu Chu Thế Tông Sài Vinh vào năm 955. Ông ra lệnh phá hủy hơn 30.000 ngôi chùa và đúc lại tượng Phật thành tiền xu. Bốn năm sau, ông phát bệnh nặng và qua đời ở tuổi 38, triều đại Hậu Chu nhanh chóng sụp đổ. Ngay sau khi lên ngôi, Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dẫn đã chấm dứt chính sách này, cho khôi phục lại các đền chùa và đúc lại các pho tượng lớn, khởi đầu cho sự phát triển rực rỡ của nhà Tống.

Theo Apollo Net.