Bóng Đào Liễu: Cuộc gặp gỡ của chèo và âm nhạc giao hưởng

Ảnh: NSX Bóng đào liễu

Lấy hình tượng người phụ nữ Việt làm trung tâm, Bóng Đào Liễu của nhạc sĩ Cường Tống là một tổ khúc về vẻ đẹp mềm mại, sức sống dẻo dai và lòng nhẫn nại qua những biến động của đời người. Phía sau sự dịu dàng và đức hy sinh là một thế giới nội tâm sâu kín, với khát vọng yêu thương, những chờ mong, tổn thương và sức mạnh để tiếp tục sống.

Hình tượng ấy mang bóng dáng của nhiều thân phận, nhiều thế hệ. Sức cam chịu lớn lao của người phụ nữ được đặt bên cạnh những gì họ gìn giữ qua năm tháng: tình yêu, phẩm giá và niềm tin vào cuộc đời. Tổ khúc đi sâu vào những chuyển biến bên trong sự bền bỉ ấy, từ ý thức về thân phận đến khủng hoảng, rồi hướng tới khả năng buông bỏ và mở rộng lòng thương.

Cường Tống. Ảnh: NSX Bóng đào liễu

Nói về nhan đề Bóng Đào Liễu, Cường Tống cho biết, anh lấy ý tưởng từ làn điệu chèo Đào Liễu và những dư âm của nó trong ký ức. “Bóng” gợi phần khuất phía sau câu hát, những nỗi niềm chưa nói và dấu vết còn lại sau một đời người. Từ chất liệu truyền thống, Cường Tống mở ra một không gian để suy ngẫm về thân phận và sức sống của người phụ nữ Việt.

“Xuyên suốt tác phẩm là cuộc đối thoại giữa sắc thái ngũ cung sáng trong của chất liệu chèo với những miền điệu thứ trầm tối, hướng nội. Giọng hát và nhạc cụ dân tộc gặp piano, dàn nhạc thính phòng phương Tây trong những tương quan khi nâng đỡ, khi xung đột. Mỗi ngôn ngữ giữ đặc tính riêng, cùng diễn đạt hành trình tinh thần qua sáu phần của tổ khúc.”

Ảnh: NSX Bóng đào liễu

Bên cạnh đó, ở Bóng Đào Liễu câu chuyện không chỉ được kể bằng hình ảnh người nghệ sĩ trên sân khấu. Đó còn là sự gặp gỡ giữa giọng hát chèo, những nhạc cụ dân tộc, âm sắc của dàn nhạc thính phòng và cách tổ chức không gian biểu diễn.

Từ tiếng trống chèo đến tiếng đàn dây, từ dáng hình phục trang đến những chuyển động của ánh sáng, mỗi yếu tố mở ra một lớp cảm nhận riêng, cùng góp phần kiến tạo thế giới nghệ thuật của tác phẩm.

Ảnh: NSX

Tác phẩm nghệ thuật đương đại lấy cảm hứng từ chèo và âm nhạc truyền thống Việt Nam, kết nối di sản với ngôn ngữ trình diễn mới. Không chỉ nằm ở âm nhạc, mà Bóng Đào Liễu ở sự kết hợp giữa nghệ thuật chèo, dàn nhạc thính phòng, nhạc cụ dân tộc, nghệ thuật trình diễn và ngôn ngữ hình ảnh sân khấu. Đây là chất liệu để xây dựng một chiến dịch có chiều sâu văn hóa, thẩm mỹ cao, đồng thời đủ hấp dẫn với khán giả trẻ.

Ảnh: NSX Bóng đào liễu

Không lựa chọn một cách kể chuyện bằng âm nhạc theo cách thông thường, với thế mạnh của mình là khí nhạc và tư duy của một nhà sản xuất âm nhạc, Cường Tống lựa chọn thể hiện Bóng Đào Liễu với dạng thức tổ khúc. So với thể loại Giao hưởng (Symphony) hay Sonate có cấu trúc cực kỳ nghiêm ngặt, tổ khúc có cấu trúc rất tự do.

Dù không bị bó buộc vào số lượng chương nhạc, thời lượng hay quy tắc phát triển chủ đề quá khắt khe. Các chương có thể đứng độc lập như những thực thể riêng biệt. Đó là những lợi thế nhất định  xây dựng Tổ khúc thông thường. Thế nhưng cái khó nhất để làm Tổ khúc cho hay, làm sao để một chuỗi các bản nhạc khác nhau không bị rời rạc, có sự tiếp nối liền mạch, nếu xử lý không khéo léo, tác phẩm sẽ biến thành một “nồi lẩu thập cẩm” gồm các bài nhạc chắp vá, thiếu liên kết.

Cường Tống. Ảnh: NSX Bóng đào liễu

Chính tư duy sản xuất, Cường Tống nắm chắc cốt truyện xuyên suốt anh sắp xếp thứ tự phần chặt chẽ, tạo sự tương phản về tốc độ (nhanh – chậm), sắc thái (vui – buồn), kiểm soát nhịp điệu để người nghe không bị nhàm chán, để sự tương phản bổ trợ cho nhau.

Anh am hiểu tính năng của từng nhạc cụ để phối hợp chúng một cách hiệu quả, tạo ra màu sắc âm nhạc đa dạng cho từng chương nhạc. Bên cạnh đó, dù ở các chương nhạc có sự khác nhau xong vẫn mang “bản sắc” chung, cả tác phẩm dài hơn 30 phút, NSX 8X chia tác phẩm thành sáu chương nhạc.

Qua sáu chương nhạc: Dẫn nhập, Dáng liễu trước gió, Đò đưa, Phách gãy, Bóng Đào Liễu, Luân Hồi. Tổng thể tác phẩm khắc họa vẻ đẹp và sức sống của người phụ nữ Việt từ chiều sâu nội tâm. Nói về điều này NSX chia sẻ:

“Sự mềm mại mang trong mình một sức bền đã đi qua nhiều thử thách. Dáng liễu có thể nghiêng, nhịp phách có thể gãy, nhưng tình yêu và khả năng nuôi dưỡng sự sống vẫn tiếp tục được gìn giữ. Đó là âm vang mà tổ khúc để lại sau những giằng xé và chuyển hóa của thân phận”

Ảnh: NSX Bóng đào liễu

Sáu chương nhạc như sáu lát cắt cảm xúc trong hành trình khắc họa hình tượng người phụ nữ Việt Nam. Từ những nét dịu dàng, mong manh của thân phận, qua những va đập, giằng xé và mất mát, để rồi tìm đến sự buông bỏ, thấu hiểu và lòng từ bi. Bóng Đào Liễu không kể lại một tích chèo cụ thể, mà mượn những chất liệu âm nhạc truyền thống kết hợp cùng ngôn ngữ thính phòng để mở ra một không gian cảm xúc riêng.

Tác phẩm Tổ khúc Bóng Đào Liễu được sản xuất dạng MV trình diễn dài hơn 30 phút, hình ảnh tiết chế, tối giản nhưng mang ngôn ngữ điện ảnh, tập trung cho nghệ sĩ truyền tải tác phẩm hiệu quả nhất.

 Cường Tống cho biết anh và cộng sự cũng ấp ủ để thực hiện những show diễn đem Bóng Đào Liễu đến với công chúng và coi đây là một sản phẩm có thể trình diễn thu hút khách du lịch. Đặc biệt, sản phẩm này được kỳ vọng trở thành một điểm nhấn đặc sắc trong công nghiệp văn hoá.

TIN TỨC LIÊN QUAN

Harper’s Bazaar Việt Nam