Bảo vật trấn sơn của Ngũ Đài Sơn: Chạm vào lạnh buốt dưới nắng gắt

Bảo vật trấn sơn của Ngũ Đài Sơn

Từ chân núi Nam Đài đi về hướng Tây Bắc khoảng 20 km, có một thung lũng tên là Thanh Lương Cốc, tận cùng thung lũng tọa lạc một ngôi cổ tự ngàn năm đẹp như tranh vẽ tên là chùa Thanh Lương. Phía sau chánh điện của ngôi chùa có một tảng đá khổng lồ tự nhiên mang tên “Thanh Lương thạch”, xứng đáng là bảo vật trấn sơn của Ngũ Đài Sơn. Mặt trên của đá bằng phẳng, mặt dưới lõm vào, dài khoảng 5m, rộng 2,5m, cao 2m, hình dáng tổng thể tựa như một cây linh chi khổng lồ.

Khí hậu ở Ngũ Đài Sơn vốn rất khắc nghiệt, mùa hè nóng bức, mùa đông lạnh giá, quanh năm cát vàng cuồn cuộn, chim muông thú rừng đều không thể sinh tồn ở đây, bá tánh xung quanh lại càng phải chịu nhiều khổ cực. Bồ tát Văn Thù với tấm lòng từ bi đã phát nguyện cứu độ sinh linh, bèn đi đến Long cung ở Đông Hải, muốn mượn một viên bảo thạch để mang lại sức sống cho Ngũ Đài Sơn.

Thế là, Bồ tát Văn Thù hóa phép thành một lão hòa thượng đi khất thực đến Long cung, ngỏ ý mượn Long Vương một tảng đá trước cổng cung điện để cải thiện khí hậu Ngũ Đài Sơn, tạo phúc cho nhân gian. Long Vương lộ vẻ khó xử, hóa ra tảng đá đó tên là “Yết Long thạch” (Đá rồng nghỉ). Mỗi khi năm người con trai của Long Vương (Ngũ long tử) đi làm mưa làm gió trở về, mồ hôi đầm đìa, nóng bức khó chịu, chỉ cần nằm lên tảng đá đó là có thể nhanh chóng phục hồi tinh thần, nên đây là bảo vật mà Long Vương và các long tử trân quý nhất. Long Vương không tiện từ chối thẳng, nhưng nghĩ rằng tảng đá nặng hơn vạn cân, lão hòa thượng chưa chắc đã mang nổi, bèn nói: “Tảng đá ngoan cố này cũng chẳng phải bảo vật gì, nhưng lại rất nặng, nếu ngài có bản lĩnh thì cứ mang nó đi.”

Nào ngờ, Bồ tát Văn Thù thần thông quảng đại, miệng nhẩm thần chú, biến tảng đá khổng lồ trở nên nhỏ nhắn như viên đạn súng cao su, từ từ bay vào trong tay áo của Bồ tát. Bồ tát bay đi nhẹ nhàng, chỉ còn lại Long Vương sững sờ, trong lòng kêu khổ không ngớt. Ngũ long tử về cung, biết tin Yết Long thạch bị Bồ tát Văn Thù mang đi thì tức giận lôi đình, hầm hầm bay tới Ngũ Đài Sơn chuẩn bị cướp lại bảo thạch. Ngũ long tử tuổi trẻ bồng bột, gặp Bồ tát thì kiêu ngạo vô lễ. Bồ tát bèn thi triển chút phép thuật, gộp hai ngọn núi Trung Đài và Bắc Đài lại, kẹp chúng ở giữa. Các long tử không thể nhúc nhích, chỉ có thể giãy giụa vung vẩy đuôi rồng.

Chỉ thấy đuôi rồng quét qua sườn núi, những tảng đá lớn lăn lông lốc xuống, trở thành “Long Phiên thạch” (Đá rồng lật) mà người đời nay vẫn truyền tụng; quét qua đỉnh núi, lập tức san phẳng thành một bình đài bằng phẳng. Cuối cùng, Ngũ long tử bị Bồ tát Văn Thù thu phục. Tảng “Yết Long thạch” đó thì được đặt vĩnh viễn trên Ngũ Đài Sơn, linh khí tràn ngập khắp núi đồi. Từ đó Ngũ Đài Sơn trở nên mát mẻ, mưa thuận gió hòa; đỉnh núi cỏ xanh tươi tốt, trở thành đồng cỏ tự nhiên; trong núi cây cối rậm rạp, kỳ hoa dị thảo muôn màu muôn vẻ, khắp nơi tràn đầy sức sống. Ngũ Đài Sơn cũng chính thức có tên là “Thanh Lương Sơn”, và Yết Long thạch cũng được đổi tên thành “Thanh Lương thạch”.

Thành phần chính của Thanh Lương thạch là đá thạch anh và đá phiến ma, dù phơi mình dưới cái nắng chói chang thì khi chạm vào vẫn có cảm giác lạnh buốt, dường như mang một thuộc tính mát mẻ nhất định. Tuy nhiên ngoài điều đó ra, Thanh Lương thạch không có điểm gì đặc biệt khác. Lẽ nào nó thực sự có thể quyết định khí hậu của cả một vùng núi sao?

Trong vùng núi, hoặc nằm rải rác ở những thung lũng hẻo lánh, hoặc khảm vào những vách đá dựng đứng, để lộ ra nhiều tảng đá có hoa văn kỳ dị. Những đường vân đó trông như những lớp trang sách, lại giống như những gợn sóng nước, nhô lên như phù điêu, loáng thoáng hé lộ thông điệp từ thời viễn cổ. Theo khảo sát của các học giả, đây là một loại hóa thạch sinh học có tên là stromatolite, hoa văn của nó chính là dấu vết sự sống của những sinh vật tảo cổ xưa nhất, nguyên thủy nhất thời tiền sử. Những sinh vật nhỏ bé này sinh sống trong đại dương cách đây khoảng 3 tỷ năm.

Còn tuổi thọ của khối đá Ngũ Đài Sơn lên tới khoảng 2,5 tỷ năm. Trải qua những tác động địa chất mạnh mẽ và phức tạp, Ngũ Đài Sơn đã nhô lên từ đáy biển, là một trong những vùng đất lộ diện trên mặt nước sớm nhất trên Trái đất, đồng thời cũng là một trong những dãy núi cao nhất được cấu tạo bởi các tầng địa chất cổ đại được biết đến trên thế giới.

Địa mạo cận băng

Ngũ Đài Sơn có nhiều nơi thể hiện rõ nét địa mạo cận băng điển hình. Ghi chép sớm nhất về hiện tượng địa mạo cận băng cổ đại xuất phát từ quyển du ký của Từ Hà Khách: “Ta đi trước đến phía nam đài, trèo lên Long Phiên thạch, nơi đó có hàng vạn tảng đá nằm ngổn ngang, nhô lên đỉnh núi.” Các nhà địa chất học cho rằng, Long Phiên thạch chính là “biển đá” (felsenmeer), thường phát triển trên các bề mặt san phẳng ở đỉnh núi hoặc những nơi có địa hình thoải. Còn trên những vách đá cuồn cuộn sóng xanh của Ngũ Đài Sơn lại phủ đầy những tảng đá vỡ xếp dọc, tuôn rơi như một thác nước, đây là một hiện tượng “sông đá” khác, thường phát triển ở các vùng đất trũng hoặc thung lũng trong vùng đất đóng băng, có trạng thái nhúc nhích chậm chạp.

Ngoài cảnh quan đá vỡ ngoạn mục, tại sườn dốc của các ngọn núi cao chót vót lại càng xuất hiện nhiều khối phình to nhô lên một cách đột ngột, giống như một chiếc mặt trống lồi. Chúng chính là “gò băng trương nở” (pingo), còn gọi là đồi băng, thuộc loại địa mạo đất đóng băng. Còn trên các đồng cỏ trên đỉnh núi, đâu đâu cũng có thể thấy những hố trũng được bao quanh bởi đá vỡ, đây cũng là một trong những hiện tượng của địa mạo cận băng – “hồ nhiệt dung” (thermokarst).

Những hiện tượng trên phần lớn được hình thành do sự tác động chung của nhiều yếu tố như sự trương nở do đóng băng, sự tan chảy vì nhiệt, trọng lực, sức gió…, đa số xuất hiện ở các khu vực có vĩ độ cao, độ cao trên 4.000 đến 5.000 mét so với mực nước biển. Tuy nhiên, Ngũ Đài Sơn lại nằm gần vĩ độ 38° Bắc, độ cao cao nhất trên đỉnh núi cũng chỉ hơn 3.000 mét, vậy mà lại xuất hiện những đặc điểm địa chất đặc trưng của vùng núi cao lạnh giá.

Đồng thời, Ngũ Đài Sơn nằm ở vùng khối núi đứt gãy, bên trong lòng núi chi chít những khe nứt, nước mưa và nước ngầm lưu trữ, phân bổ trong đó, hình thành nên các dòng suối tuôn trào, cuối cùng tạo thành một mạng lưới thủy văn dày đặc trong vùng núi. Những dòng suối ngọt ngào trong vắt lặng lẽ chảy, đi đến đâu cũng mang lại cảm giác mát mẻ lạnh giá cho con người. Cộng thêm luồng không khí ấm áp, ẩm ướt từ đại dương kết hợp với hơi nước của núi rừng tạo thành lượng mưa dồi dào, cùng với các cảnh quan thiên nhiên mang biểu tượng cát tường như mây khói bao phủ, hào quang rực rỡ sắc màu.

Theo Vision Times