Mùa fashion week nóng lịch sử tại Pháp đặt ra câu hỏi lớn: Vì sao các toà nhà Paris ít lắp điều hoà?

Các thành viên Seonghyeon, Juhoon và Keonho của CORTIS dự show Dior Men Xuân Hè 2027 tại Paris, ở một toà nhà không điều hoà. Mỗi vị khách được cung cấp một chiếc quạt xếp để giải nhiệt. Show diễn cũng đã dời từ chiều đến 9h00 sáng để tránh nóng. Ảnh: Weibo

Tuần lễ thời trang nam Paris Xuân Hè 2027 thực sự là một mùa thời trang… với những cơn sốc nhiệt. “Sốc nhiệt” ở đây không phải cách ví von sức nóng của những ngôi sao ở hàng ghế đầu hay các thiết kế, mà chính xác là thời tiết cực đoan trong mùa hè của nước Pháp.

Rất nhiều ngày trong tuần lễ thời trang vừa qua có nhiệt độ đỉnh điểm vượt mức 40 độ C. Ngày 23/6 được ghi nhận là ngày nóng nhất kể từ khi các số liệu thời tiết bắt đầu được thống kê vào năm 1947 của Cơ quan Khí tượng Quốc gia Pháp (Météo-France). Show diễn của Dior Homme, Rick Owens trong ngày 24, 25/6 buộc phải đổi lịch diễn từ khoảng trưa – chiều đến buổi sáng để tránh nóng cho các khách mời. Trên khắp những video lan truyền về hàng ghế đầu, có thể thấy các nhà mốt trang bị quạt, dù, khăn ướt… để giúp các vị khách phần nào giải toả cơn nóng. EgonLab thậm chí còn cho đội ngũ chào kết với súng nước.

Quạt xếp là phụ kiện bất đắc dĩ trên trang phục front row. Bên cạnh đó là quạt máy, khăn giấy, như bạn có thể thấy hình ảnh của Bright Vachirawit tại show AMI Paris

@gala.fr #bright #amiparis #tiktokfashion #fashiontiktok ♬ Baby – Justin Bieber

Nhìn rộng ra khỏi tuần lễ thời trang, cảnh tượng hàng dài cư dân Pháp cởi trần, hóng mát tại kênh đào Saint-Martin cũng cho thấy được có lẽ đây không phải thời điểm tuyệt nhất cho một chuyến đi thăm Pháp. Nhưng đi kèm đó là một câu hỏi lớn: Điều hoà – giải pháp tránh nóng rất phổ biến ở các nước nhiệt đới và cũng là một công nghệ không quá khó tiếp cận, không tồn tại ở Paris hay sao?

Vì sao các toà nhà ở Pháp ít lắp điều hoà?

Nhu cầu còn ít khi người dân chưa bắt kịp tốc độ thay đổi của khí hậu

Egon Lab, show diễn ngoài trời, với những vị khách phải dựa vào những chiếc quạt điện cầm tay suốt buổi diễn. Ảnh: Getty Images

Pháp có khí hậu ôn đới hải dương, với đặc điểm mùa hè ngắn, ấm nhưng không nóng, nhiệt độ chỉ quẩn quanh khoảng 25-30 độ C. Kiểu khí hậu này không đòi hỏi các nhà ở, cửa hàng phải trang bị máy lạnh. Quạt điện hoặc bóng râm là đủ.

Theo thống kê năm 2020 từ một báo cáo được hậu thuẫn bởi Bộ Môi trường Pháp, chỉ khoảng 1/4 số hộ gia đình tại Pháp được trang bị điều hòa. Tại Anh, nơi có khí hậu tương tự Pháp, con số này còn thấp hơn, chỉ dừng lại ở mức 14%. Trên quy mô toàn châu Âu, nơi đa phần có khí hậu ôn đới, chỉ khoảng 20% hộ gia đình sử dụng điều hòa, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Tuy vài năm trở lại, vấn đề thay đổi khí hậu đang dần châm ngòi cho những đợt nắng nóng kéo dài tại Pháp, nhưng nhìn chung, không mấy khi có những đợt nóng lịch sử như năm 2026 hay trước đó là năm 2019. Nhiều người đã lớn lên với quạt điện vẫn quen với lối tránh nóng đó thay vì tìm đến điều hoà. Nhu cầu lắp điều hoà tuy có tăng so với năm 2020 nhưng mức giá mua lẫn chi phí lắp đặt ở hiện tại vẫn khá đắt đỏ. Để lắp đặt và vận hành điều hoà có một giàn nóng, một giàn lạnh có thể mất đến 700 € đến 1.200 € (21- 36 triệu đồng).

Quy định bảo tồn kiến trúc khắt khe của Pháp

Nơi tổ chức show diễn Dior Men Xuân Hè 2027 là khuôn viên Musée Nissim de Camondo – một toà nhà lịch sử của Pháp và hạn chế điều hoà. Tương tự, nhiều toà nhà lịch sử tại đất nước này cũng không được trang bị điều hoà vì các vấn đề kiến trúc, mỹ quan. Ảnh: Getty Images

Nhưng khí hậu chỉ là một phần nhỏ của vấn đề. Rào cản lớn nhất nằm ở chỗ việc lắp đặt điều hòa tại Pháp vừa phức tạp lại vừa vô cùng tốn kém.

Quốc gia này sở hữu số lượng lớn các công trình có tuổi đời hàng thế kỷ, được xây dựng rất lâu trước khi hệ thống làm mát nhân tạo ra đời. Do đó, cấu trúc nguyên bản của chúng hoàn toàn không có không gian sẵn có để tích hợp máy lạnh nhằm thích ứng với tình trạng nhiệt độ leo thang trong những năm gần đây.

Bản đồ Paris thống kê theo độ tuổi của những toà nhà. Trung tâm thành phố lấp đầy bởi những toà nhà có tuổi đời từ 150 – 300 năm tuổi. Ảnh: Reddit

Thêm vào đó, Pháp cực kỳ coi trọng việc gìn giữ di sản kiến trúc và mỹ quan đô thị. Một trong những nguyên tắc cốt lõi của quy hoạch đô thị tại đây là diện mạo bên ngoài của mọi công trình phải hài hòa tuyệt đối với không gian xung quanh, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về vật liệu lẫn màu sắc.

Ví dụ, tại đảo Île de Ré, chủ nhà chỉ được phép lựa chọn trong bộ bảng màu gồm 12 sắc độ quy chuẩn cho cửa ra vào và cửa chớp – chủ yếu là các tông xanh pastel hoặc xám trầm. Hay đối với các căn hộ mang phong cách Haussmann, mọi cửa sổ thay mới hướng ra mặt phố đều bắt buộc phải giữ nguyên vẹn kiểu dáng của thiết kế gốc.

Chính vì những quy chuẩn khắt khe này, việc sở hữu một chiếc điều hòa tại các tuyến phố trung tâm Paris trở thành một bài toán hành chính nan giải. Để lắp đặt một hệ thống điều hòa, bạn phải trải qua nhiều tầng thủ tục:

• Nếu có giàn nóng lắp bên ngoài toà nhà phải nộp tờ khai bản thảo công trình lên toà thị chính;
• Nếu nhà của bạn nằm trong khu vực được bảo tồn hoặc gần các di tích lịch sử, bạn buộc phải có ý kiến đồng thuận từ Kiến trúc sư Di sản Pháp (Architectes des Bâtiments de France – ABF). Riêng với các công trình Haussmann cổ điển, câu trả lời từ chính quyền chắc chắn sẽ luôn là một cái lắc đầu;
• Nếu bạn sống trong một tòa nhà chung cư hoặc khu tập thể, bạn phải có sự đồng ý của ban quản trị tòa nhà;
• Ngoài ra còn phải tuân thủ Quy hoạch Đô thị Địa phương (PLU) liên quan đến các thiết bị dễ nhìn thấy từ lòng đường, khoảng cách bắt buộc đối với ranh giới nhà hàng xóm, hoặc mức độ tiếng ồn được phép phát ra.

Ngay cả khi việc lắp đặt hoàn toàn khả thi về mặt kỹ thuật, hành trình xin cấp phép và tìm kiếm tiếng nói chung giữa các bên liên quan vẫn là một thử thách gian truân. Một số người dân Paris tìm đến điều hoà di động (dạng có bánh xe lăn, chỉ cần cắm điện, không cần giàn nóng), nhưng hiệu suất không thể so với giàn lạnh.

Lo lắng của người dân Paris về tác hại của điều hoà

Thương hiệu “thắng đậm” trong thời tiết khắc nghiệt này là Louis Vuitton. Với bối cảnh diễn hoành tráng với những cơn sóng thật cuộn trào, show diễn khiến những khách mời được tận hưởng thời trang trong trạng thái dễ chịu nhất. Ảnh: @louisvuitton

Bên cạnh đó còn là những ý kiến phân cực của cư dân Paris, và nước Pháp nói chung đối với tác hại của điều hoà.

Theo một cuộc khảo sát với hơn 1.000 người được công bố đầu tháng 6/2026, có đến 8/10 người dân ở Pháp coi máy điều hòa không khí là không thân thiện với môi trường. Họ tin rằng lắp máy lạnh mát cho căn phòng, đổi lại xả khí nóng thông qua giàn nóng xuống đường phố. Một mô phỏng vào năm 2025 tại một khu dân cư đông đúc ở thành phố Lyon của Pháp cho thấy, các máy điều hòa không khí lắp đặt trên mặt tiền tòa nhà có thể làm tăng nhiệt độ không khí tại địa phương lên 1,75°C.

Việc lắp điều hoà thậm chí còn trở thành chủ đề tranh luận nóng bỏng trong chiến dịch tranh cử tổng thống vào năm 2027. Nhân vật hàng đầu của phe cực hữu, Marine Le Pen, muốn mọi người dân đều có máy điều hòa. “Kiểu nắng nóng cực đoan mà chúng ta đang trải qua có thể gây chết người,” bà nói.

Đối thủ thuộc phe cực tả của bà, Jean-Luc Melenchon, lại không đồng tình. “Chúng ta không thể lắp đặt máy điều hòa ở khắp mọi nơi. Đó là một giải pháp sai lầm chỉ làm cho vấn đề tồi tệ hơn,” ông vặn lại và kêu gọi cần cách nhiệt tốt hơn cho các tòa nhà.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:

Harper’s Bazaar Việt Nam