Hương Truyền Khói Nối: Dự án tiếp nối truyền thống của sinh viên Đại học FPT Hà Nội

Hương Truyền Khói Nối là dự án truyền thông về tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên dành cho thế hệ trẻ, do nhóm sinh viên ngành Quản trị Truyền thông Đa phương tiện, Trường Đại học FPT Hà Nội thực hiện, đồng hành cùng Chùa Khánh Long tại xã Tân Thành, tỉnh Thái Nguyên. Sự kiện thuộc chương trình Lễ Vu Lan Báo Hiếu 2026 – Hương Nối Ân Sinh Thành. Chương trình kết hợp các hoạt động chuẩn bị và hỗ trợ Đại lễ, chuỗi trải nghiệm văn hóa dành cho người trẻ, hoạt động tình nguyện và Đại lễ Vu Lan Báo Hiếu.

Hành trình 2 ngày 1 đêm của chặng cuối dự án Hương Truyền Khói Nối

Nếu những giai đoạn trước của Hương Truyền Khói Nối tập trung giúp người trẻ nhìn lại ký ức gia đình, đặt câu hỏi và tìm hiểu ý nghĩa phía sau những thực hành thờ cúng quen thuộc, thì tại Chùa Khánh Long, dự án muốn đưa người tham gia đi thêm một bước: từ hiểu một giá trị đến trực tiếp sống trong trải nghiệm ấy bằng việc tự tay thực hành, góp sức cho chương trình và dành thời gian suy ngẫm về lòng biết ơn đối với cha mẹ, ông bà, tổ tiên.

Thông qua đó, Hương Nối Ân Sinh Thành không chỉ là điểm kết của một chuỗi hoạt động truyền thông, mà còn là bước chuyển từ nhận thức sang hành động.

Chương trình triển lãm Hương Truyền Khói Nối tại Bảo tàng Hà Nội.

Hương Truyền Khói Nối bắt đầu từ những hình ảnh rất gần gũi trong đời sống gia đình Việt: một nén hương, một ngày giỗ, một mâm cơm, một bàn thờ gia tiên hay lời nhắc quen thuộc của cha mẹ: “Con ra thắp hương cho ông bà đi.”

Từ những điều tưởng như đã quá quen, dự án đặt ra những câu hỏi: Vì sao người Việt gìn giữ bàn thờ gia tiên? Vì sao ngày giỗ vẫn là dịp để con cháu trở về? Điều gì thực sự được truyền lại phía sau những nghi thức mà nhiều người trẻ đã nhìn thấy và thực hiện từ nhỏ?

Qua quá trình tìm hiểu và triển khai dự án, nhóm nhận thấy rằng phía sau nhiều thực hành thờ cúng tổ tiên là sự tưởng nhớ, lòng biết ơn, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và ý thức về mối liên hệ giữa các thế hệ trong gia đình.

Hoạt động lễ Vu Lan tại chùa Khánh Long.

Đây cũng chính là điểm gặp gỡ giữa hành trình của Hương Truyền Khói Nối và mùa Vu Lan. Vu Lan là một lễ lớn trong truyền thống Phật giáo, gắn với tinh thần hiếu hạnh và báo ân, nhắc mỗi người nhớ đến công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ; trân trọng cha mẹ khi còn hiện tiền và tưởng nhớ những người thân đã đi xa.

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và lễ Vu Lan là hai dòng chảy văn hóa – tín ngưỡng có nguồn gốc và bối cảnh khác nhau, nhưng trong đời sống người Việt, cả hai gặp nhau ở một điểm chung quan trọng: lòng biết ơn đối với những người đã trao cho mình sự sống, gia đình, ký ức và cội nguồn.

Hương Nối Ân Sinh Thành không chỉ mời người trẻ đến tham dự chương trình, mà còn tạo cơ hội để các bạn trực tiếp đồng hành cùng dự án và nhà chùa trong công tác chuẩn bị, hậu cần, đón tiếp và hỗ trợ các hoạt động.

Từ trải nghiệm văn hóa đến Đại lễ Vu Lan Báo Hiếu

Ngày 22/08 là ngày hoạt động chính của Hương Nối Ân Sinh Thành. Bên cạnh chương trình Phật sự của Chùa Khánh Long, Hương Truyền Khói Nối tổ chức các không gian trải nghiệm để người trẻ không chỉ tiếp nhận thông tin mà trực tiếp tham gia bằng nhiều giác quan và hình thức thực hành khác nhau.

“Sắc màu tín ngưỡng” trong Hương Truyền Khói Nối – khi một bức tranh không chỉ để ngắm

Không gian “Sắc màu tín ngưỡng” đưa người tham gia tiếp cận một số hình ảnh trong tranh thờ dân gian Hàng Trống, tranh dân gian Đông Hồ thông qua hoạt động tô màu và trải nghiệm gấp vàng mã. Thay vì chỉ trưng bày và yêu cầu người trẻ quan sát từ xa, dự án lựa chọn hình thức thực hành trực tiếp để tạo ra một điểm khởi đầu cho sự tò mò và đối thoại.

Một nét màu hay một thao tác thủ công không nhằm biến người tham dự thành người am hiểu ngay lập tức, mà giúp họ bắt đầu đặt câu hỏi về những hình ảnh và thực hành văn hóa từng xuất hiện trong đời sống của các thế hệ trước. Thông điệp của hoạt động là: “Có những giá trị văn hóa, đứng xa thì thấy đẹp. Ngồi xuống tự tay làm, mình mới bắt đầu muốn hỏi câu chuyện phía sau.”

“Mùi nhà” – ký ức gia đình được đánh thức bằng mùi hương

Nếu “Sắc màu tín ngưỡng” tiếp cận ký ức bằng thị giác và đôi bàn tay, “Mùi nhà” lại bắt đầu bằng khứu giác. Đối với nhiều gia đình Việt, mùi hương xuất hiện trong những dịp mùng Một, ngày Rằm, giỗ chạp, Tết hay khi con cháu tưởng nhớ người đã khuất. Chính vì vậy, Hương Truyền Khói Nối lựa chọn mùi hương như một chất liệu để khơi gợi ký ức gia đình.

Tại khu vực trải nghiệm, người tham gia được tự tay làm hương và nụ trầm, tìm hiểu về nguyên liệu và quá trình tạo nên những sản phẩm vốn quen thuộc trong đời sống văn hóa – tín ngưỡng. “Mùi nhà” hướng tới việc biến một ký ức tưởng như vô hình thành trải nghiệm có thể tự tay tạo nên và mang theo sau khi chương trình kết thúc.

Hoa hồng cài áo Vu Lan – từ tự tay làm đến tự mình cảm nhận

Trong buổi sáng, Hương Truyền Khói Nối tổ chức hoạt động tự làm Hoa hồng cài áo Vu Lan. Hoạt động được thiết kế như một bước dẫn cảm xúc trước khi người tham gia bước vào nghi thức Bông Hồng Cài Áo trong Đại lễ Vu Lan vào buổi tối.

Thông qua việc tự tay hoàn thiện một bông hoa, dự án mong muốn tạo ra một khoảng thời gian để mỗi người nghĩ về cha mẹ, người đã nuôi mình lớn lên và những điều mình vẫn còn cơ hội để nói hoặc làm khi người thân còn ở bên cạnh. Buổi tối, trong không gian Đại lễ, bông hoa không còn chỉ là một sản phẩm thủ công mà trở thành một lời nhắc về tình thân, lòng biết ơn và sự hiện diện của mỗi người trong vai trò một người con.

Từ màn hình đến trường đại học, bảo tàng và cuối cùng là Chùa Khánh Long

Hương Nối Ân Sinh Thành không phải một hoạt động độc lập được bổ sung ở cuối chiến dịch. Chương trình được xây dựng như mắt xích cuối cùng trong hành trình truyền thông tích hợp của Hương Truyền Khói Nối.

Ở giai đoạn đầu, dự án tiếp cận người trẻ thông qua các nội dung số trên Facebook và TikTok với những series như Hương hỏi – Khói đáp, Gen Z tập sự thờ cúng, Chuyện sau làn khói, Seen từ tổ tiên, Cơm cúng không khó – Có Gen Z lo và podcast Hương Trà Khói Chạm.

Từ không gian trực tuyến, dự án bước ra đời sống thực thông qua Trạm truyền thông Trạm Khói và workshop Khói Chạm – Một góc ký ức nhà mình tại Trường Đại học FPT Hà Nội, nơi người trẻ bắt đầu trực tiếp gọi tên vật phẩm, sắp mẹt lễ, chia sẻ ký ức gia đình và tiếp cận những thực hành văn hóa bằng chính đôi tay.

Ngày 06 đến 08/08, hành trình tiếp tục tại Bảo tàng Hà Nội với triển lãm trải nghiệm Hương Truyền Tâm Nối – Hành trình trở về với ký ức gia đình. Tại đây, những hình ảnh tưởng như chỉ thuộc về từng căn nhà – một bàn thờ, một nén hương, một mâm cơm hay một lời khấn… được đưa vào không gian triển lãm để công chúng có dịp nhìn lại, đặt câu hỏi và hiểu sâu hơn.

Nếu Bảo tàng Hà Nội là nơi để người trẻ nhìn lại, thì Chùa Khánh Long là nơi dự án muốn họ bước vào chính dòng chảy ấy.

Tiếp nối không bắt đầu từ việc thuộc hết mọi nghi lễ

Phạm Thị Ngân Hà – Trưởng Ban Tổ chức dự án Hương Truyền Khói Nối chia sẻ:

“Khi bắt đầu dự án, chúng mình không nghĩ người trẻ đang quay lưng với truyền thống. Ngược lại, rất nhiều bạn vẫn thắp hương, vẫn về nhà ngày giỗ, vẫn nhìn bố mẹ và ông bà chuẩn bị những nghi lễ quen thuộc. Điều còn thiếu đôi khi chỉ là một cơ hội để hỏi: Vì sao gia đình mình vẫn làm điều này và điều gì thực sự được gửi gắm phía sau?

Vì vậy, Hương Truyền Khói Nối không mong người trẻ sau dự án phải thuộc hết mọi nghi thức. Chúng mình mong mỗi người có thể hiểu thêm một chút về những gì mình đã được nhận, rồi tự lựa chọn cách gìn giữ điều có ý nghĩa với gia đình mình.

Chặng Vu Lan tại Chùa Khánh Long vì thế không chỉ là nơi khép lại dự án. Sau những tháng cùng nhau nhớ, hỏi, hiểu và trải nghiệm, đây là lúc chúng mình cùng thử làm một điều thật sự: trở về, góp một bàn tay, dành thời gian cho cha mẹ, tưởng nhớ người đã khuất và nhận ra rằng sự tiếp nối đôi khi bắt đầu từ chính những hành động rất nhỏ của mình.”

Đại lễ Vu Lan Báo Hiếu – điểm lắng của hành trình

Mở đầu chương trình là tiết mục Hòa tấu nhạc cụ dân tộc “Giai điệu Việt Nam mình” do nhóm sinh viên clb FTIC – Trường Đại học FPT biểu diễn, như một lời chào bằng âm nhạc trước khi người tham dự bước vào không gian trang nghiêm và lắng đọng của đêm Vu Lan.

Các nội dung chính của Đại lễ gồm:

1. Niệm Phật cầu gia hộ
2. Tuyên bố lý do
3. Dâng hoa cúng dường
4. Đọc ý nghĩa Vu Lan
5. Truyền đăng
6. Cảm niệm Vu Lan
7. Nghi thức Bông Hồng Cài Áo
8. Chương trình văn nghệ
9. Ban đạo từ
10. Thả hoa đăng

Thắp đèn hoa đăng tại chùa Khánh Long.

Trong phần chương trình văn nghệ, dự án Hương Truyền Khói Nối đóng góp tiết mục Mẹ yêu con, được thể hiện bởi hai sinh viên Phan Thanh Đạt & Nguyễn Thục Quyên, thuộc CLB FPTU Melody – Trường Đại học FPT Hà Nội. Tiết mục được lựa chọn như một khoảng lặng bằng âm nhạc để ngợi ca tình yêu thương bao la và sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ. Qua giai điệu hát ru êm đềm, ca khúc trở thành lời tri ân sâu sắc nhất mà những người con muốn gửi gắm đến các đấng sinh thành, đồng thời tiếp nối trọn vẹn tinh thần báo hiếu xuyên suốt chương trình.

Bên cạnh đó, phần truyền đăng và thả hoa đăng tạo nên những khoảng lắng để người tham dự hướng tâm về gia đình, gửi gắm lời cầu nguyện bình an, sức khỏe cho cha mẹ và người thân, đồng thời tưởng nhớ ông bà, tổ tiên và những người đã đi xa.

Việc sinh viên Trường Đại học FPT Hà Nội trực tiếp tham gia biểu diễn cũng là một phần trong cách Hương Truyền Khói Nối đưa người trẻ từ vị trí người tham dự trở thành người góp phần tạo nên chương trình – không chỉ tiếp nhận những giá trị của mùa Vu Lan, mà còn chủ động thể hiện lòng biết ơn bằng ngôn ngữ và khả năng của chính thế hệ mình.

Bên cạnh các hoạt động văn hóa – trải nghiệm, chương trình còn có khu vực Photobooth Hương Truyền Khói Nối, với sự đồng hành của Nava Photobooth – Nhà tài trợ Bạc của chương trình. Đặc biệt, khi chụp ảnh cùng với bố mẹ sẽ được giảm 50% nhằm khuyến khích mỗi người trẻ lưu giữ hình ảnh dịp đặc biệt này với gia đình, bố mẹ. Không gian photobooth được xem như điểm kết trải nghiệm, nơi người tham dự có thể mang về một hình ảnh hữu hình sau hành trình như một cách lưu giữ ký ức của mùa Vu Lan năm 2026.

CÁC DỰ ÁN CỦA SINH VIÊN

Harper’s Bazaar Việt Nam