Chuyên gia: Quốc hội Mỹ mới có thể tăng hỗ trợ an ninh Đài Loan

Các chuyên gia được The Epoch Times phỏng vấn nhận định thắng lợi của đảng Dân chủ trong bầu cử giữa kỳ có thể mở thêm cơ hội thúc đẩy luật hỗ trợ an ninh Đài Loan, trong khi cạnh tranh chiến lược với Bắc Kinh vẫn là đồng thuận của cả hai đảng tại Mỹ.

Theo bài của phóng viên Michael Zhuang đăng ngày 6/11, kết quả bầu cử chưa chính thức cho thấy đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội. Điều này tạo ra một trở ngại đáng kể đối với Tổng thống Donald Trump trong nhiệm kỳ thứ hai, đồng thời tăng ảnh hưởng của đảng Dân chủ đối với hoạt động lập pháp và giám sát chính phủ.

Trong cuộc phỏng vấn cuối ngày 3/11, ông Trump chúc mừng đảng Dân chủ và nói sẽ làm việc với đảng đối lập. Ông cũng nhắc rằng tổng thống vẫn có quyền phủ quyết dự luật. Ông thừa nhận chi phí của cuộc chiến với Iran góp phần vào kết quả bầu cử của đảng Cộng hòa.

Phó giáo sư nghiên cứu Trung Quốc Phùng Sùng Nghĩa (Feng Chongyi), thuộc Đại học Công nghệ Sydney ở Australia, nói với The Epoch Times rằng việc đảng cầm quyền mất ghế trong bầu cử giữa kỳ là hiện tượng thường thấy trong lịch sử Mỹ, không nên được xem là dấu hiệu của một cuộc tái sắp xếp chính trị lớn.

Theo ông, một bộ phận người ủng hộ ông Trump từng kỳ vọng chính quyền ưu tiên các vấn đề trong nước. Tuy nhiên, chiến tranh Iran kéo dài hơn dự kiến, góp phần đẩy giá dầu và giá tiêu dùng lên cao, gia tăng sức ép đối với ngân sách hộ gia đình.

Khả năng thúc đẩy các dự luật về Đài Loan

Sự thay đổi quyền kiểm soát Quốc hội đặt ra câu hỏi liệu chính sách của Washington đối với Đài Loan có thay đổi hay không. Tô Tử Vân (Su Tzu-yun), một giám đốc tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Đài Loan, nhận định với The Epoch Times rằng khó có thay đổi chính sách lớn trong ngắn hạn.

Ông giải thích rằng theo Hiến pháp Mỹ, nhánh hành pháp có thẩm quyền rộng về chính sách đối ngoại. Vì vậy, thế đa số của đảng Dân chủ tại Quốc hội sẽ không lập tức làm thay đổi các ưu tiên quốc phòng và ngoại giao của chính quyền.

Về dài hạn, ông cho rằng quyền kiểm soát Quốc hội của đảng Dân chủ có thể mang lại lợi ích cho Đài Loan, tạo cơ hội tăng cường an ninh thông qua luật pháp. Các nghị sĩ có thể thúc đẩy những dự luật tăng cường bảo đảm an ninh cho Đài Loan, chẳng hạn Đạo luật Sáu bảo đảm dành cho Đài Loan, nhằm luật hóa các cam kết của Washington theo Sáu bảo đảm.

Theo ông Tô, dưới sự lãnh đạo của Hakeem Jeffries, lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện, đảng này cũng có thể thúc đẩy thêm các dự luật ủng hộ Đài Loan về bán vũ khí và bảo đảm an ninh, qua đó xây dựng một nền tảng thể chế vững chắc hơn cho an ninh của hòn đảo.

Công ty bảo hiểm tín dụng châu Âu Credendo cũng dự báo Quốc hội Mỹ sẽ thúc đẩy những thương vụ bán vũ khí lớn cho Đài Loan từng bị đình trệ.

Sự chuyển dịch tại Quốc hội diễn ra trong bối cảnh quân đội Trung Quốc tiếp tục hoạt động quanh Đài Loan. Theo đài truyền hình công cộng Đài Loan được bài nguồn dẫn lại, Bộ Quốc phòng Đài Loan phát hiện 49 lượt máy bay quân sự Trung Quốc ngày 3/11, vào thời điểm bầu cử giữa kỳ Mỹ.

Ông Tô cảnh báo Đài Loan không nên cho rằng sự ủng hộ lớn hơn từ Quốc hội Mỹ sẽ xóa bỏ mối đe dọa an ninh từ Bắc Kinh. Ông nói chính trị quốc tế cuối cùng vẫn chịu chi phối bởi lợi ích và những cân nhắc thực tế; vì thế Đài Loan cần tăng cường năng lực phòng vệ của chính mình khi vẫn còn thời gian.

Đài Loan cũng đang chuẩn bị bầu cử địa phương. So sánh quá trình chính trị dân chủ của hòn đảo với sức ép quân sự của Bắc Kinh, ông Tô nói: “Chúng tôi đang kiểm phiếu trong các cuộc bầu cử, trong khi Đảng Cộng sản Trung Quốc đang giương nắm đấm bằng máy bay quân sự bay quanh Đài Loan”.

Đồng thuận của hai đảng về Trung Quốc

Bất chấp thay đổi trong ban lãnh đạo Quốc hội, ông Phùng cho rằng Bắc Kinh khó có thể giành lợi thế ngoại giao hay kinh tế đáng kể từ những chia rẽ tại Washington. Ông nhận định cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc có tính cơ cấu, chứ không đơn thuần xuất phát từ việc đảng nào kiểm soát Quốc hội.

“Sự bất mãn của Mỹ đối với ĐCSTQ và những nỗ lực kiềm chế ĐCSTQ là đồng thuận của cả hai đảng”, ông nói.

Theo ông Phùng, khác biệt chính giữa đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ nằm ở cách thức đối phó Bắc Kinh, chứ không phải ở câu hỏi Mỹ có nên làm vậy hay không. Một Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát sẽ không làm thay đổi căn bản lập trường chiến lược của Washington đối với Trung Quốc, khiến lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình có ít cơ hội tận dụng chia rẽ chính trị Mỹ để đạt nhượng bộ ngoại giao hay kinh tế.

Ông cho rằng Bắc Kinh không nên mặc định thế đa số của đảng Dân chủ tại Quốc hội hoặc thất bại của đảng Cộng hòa sẽ thay đổi cách Washington nhìn nhận ĐCSTQ.

Nguồn: The Epoch Times, Michael Zhuang, ngày 6/11/2026. Li Jing và Luo Ya đóng góp cho bài nguồn. Các đánh giá về chính sách tương lai trong bài là nhận định của những chuyên gia được dẫn.

Diễn biến liên quan: DKN đã đưa tin về kết quả bầu cử Quốc hội Mỹ. Bài hiện tại phản ánh các phỏng vấn mới về triển vọng hỗ trợ an ninh Đài Loan.