Cây ngải cứu nhỏ bé có khả năng chống ung thư, công dụng và tác dụng dưỡng sinh

Ngải cứu có rất nhiều loại và mang mùi thơm nồng đặc trưng. Người phương Nam thường treo ngải cứu trước cửa vào Tết Đoan Ngọ, một là để trừ tà, hai là để xua đuổi muỗi và côn trùng. Ngải cứu còn có tên gọi khác là Kỳ Ngải, Ngải diệp, Cứu thảo, Ngũ nguyệt ngải… Phần rễ của nó là một loại dược liệu Đông y rất tốt. Công dụng chủ yếu của rễ ngải cứu bao gồm trừ thấp tán hàn, kiện vị chỉ tả (khỏe dạ dày, cầm tiêu chảy), ôn kinh chỉ huyết, điều trị cao huyết áp… Bạn có thể tự tay chế biến các bài thuốc ăn uống (thực liệu) tại nhà để dưỡng sinh và trị bệnh.

Ngải cứu có mặt ở hầu khắp các vùng miền, và trong dân gian có khá nhiều cách chế biến ngải cứu thành món ăn. Vào mùa xuân, người ta hái lá và mầm ngải cứu tươi non để làm rau ăn. Những cây ngải cứu già được phơi khô để dành. Có thể cho một nắm ngải cứu khô vào bụng gà, thêm vài lát gừng rồi hấp chín bằng nồi áp suất. Hoặc cũng có thể vò lá ngải cứu tươi để hấp cùng thịt gà chặt nhỏ. Ngoài ra, dùng túi vải nhỏ đựng ngải cứu để hầm canh gà cùng long nhãn, kỷ tử, đảng sâm cũng là một cách tuyệt vời. Bạn cũng có thể hái rễ ngải cứu dự trữ trong nhà để dùng dần khi cần, vừa tiện lợi vừa hiệu quả.

Ngải diệp dùng làm bánh “Thanh minh” (Thảo tử quả)

Thông thường vào dịp tiết Thanh minh, người ta dùng lá ngải cứu tươi non trộn với bột gạo nếp theo tỉ lệ nhất định, gói nhân đậu phộng, mè, đường (một số nơi dùng nhân đậu xanh) để làm bánh “Thảo tử quả”. Tại Đài Loan, người ta còn làm cả nhân mặn, sau đó đem hấp chín là có thể thưởng thức.

Ứng dụng của ngải diệp trong dân gian

Ngải diệp được ứng dụng rộng rãi trong dân gian. Ví dụ, người lớn nếu bị ho do nhiễm phong hàn có thể dùng một nắm ngải cứu sắc nước để ngâm chân. Khi dùng, cắt chín lát lá ngải, ba đến năm gốc hành, sắc nước uống ấm để ra mồ hôi là khỏi. Hoặc dùng ngải diệp sấy khô, tán thành nhung ngải rồi trộn với bông làm gối thuốc, có thể phòng trị chứng đau đầu do cảm phong hàn ở phụ nữ mang thai và sau sinh.

Đối với người già đan điền khí yếu, trẻ em bị đau bụng tiêu chảy do nhiễm lạnh, phụ nữ đau bụng kinh hoặc kinh nguyệt không thông, có thể dùng “Thục ngải” (ngải cứu phơi khô, vò nát thành dạng tơ bông) làm thành yếm đeo quanh bụng và vùng rốn sẽ thấy hiệu quả rõ rệt. Chứng chân sưng đau do hàn thấp (cước khí) cũng nên lót ngải cứu vào trong tất để điều trị.

Tết Đoan Ngọ cũng có những tập tục dân gian như “treo người ngải, đeo hổ ngải, uống rượu ngải, ăn bánh ngải, xông lá ngải” được ghi chép lại.

Điểm độc đáo của trà ngải cứu

Hầu hết các loại trà đều có tính hàn, đặc biệt là trà xanh có tính hàn nặng nhất; uống thường xuyên dễ gây lạnh bụng, nội tạng tích tụ thấp khí, đại tiện không thông. Trà ngải cứu thuộc tính ấm, không chỉ giúp khử thấp đuổi hàn, ấm dạ dày kiện tì mà còn có tác dụng làm ấm kinh lạc, ngăn ngừa hàn thấp xâm nhập cơ thể, thích hợp uống vào cả bốn mùa trong năm.

Công dụng sớm nhất của ngải cứu là “Ngải cứu” (Moxibustion)

Lá của cây ngải cứu (ngải diệp) ban đầu được dùng để “cứu” (trong thuật châm cứu). Các y thư cổ như Linh Khu Kinh, Ngũ Thập Nhị Bệnh Phương đều có ghi chép về việc dùng điếu ngải để cứu hoặc xông. Trong Trửu Hậu Bị Cấp Phương của Cát Hồng thời Đông Tấn cũng ghi lại cách điều trị bằng khói ngải cứu, và có câu nói “Thầy thuốc dùng ngải cứu trị bách bệnh”. Đến nay vẫn lưu truyền câu tục ngữ: “Trong nhà có ngải ba năm, thầy thuốc không cần đến”. Nhiều nơi còn trồng ngải cứu quy mô lớn, nhà nhà đều dự trữ lá ngải.

Mạnh Tử nói: “Bệnh bảy năm, tìm ngải ba năm”. Ngải cứu có thể làm ấm thông kinh lạc, điều hòa khí huyết, thúc đẩy tuần hoàn máu, đặc biệt có lợi cho những người có cơ thể suy nhược thuộc chứng hư, chứng hàn.

Y học cổ truyền thường dùng “Châm” để trị bệnh cấp tính và dùng “Cứu” để trị bệnh mãn tính. Trên lâm sàng, ngải cứu thường được dùng để điều trị các bệnh mãn tính như hen suyễn, lao phổi, lao hạch… Nó cũng thường được dùng cho các chứng nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy do lạnh và đau khớp do phong hàn. Ngoài ra, ngải cứu còn dùng trị chứng dương nuy, xuất tinh sớm do mệnh môn hỏa suy hoặc các vết thương lở loét lâu ngày không lành. Người già thường xuyên cứu huyệt Túc Tam Lý có thể tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể.

Công hiệu của ngải diệp

Nghiên cứu phát hiện ra rằng trong liệu pháp ngải cứu, ngoài tinh dầu, lá ngải còn chứa tannin, flavonoid, các nguyên tố vi lượng và các thành phần hữu cơ khác. Trong đó, tinh dầu ngải cứu có nhiều hoạt tính dược lý như bình suyễn, trị ho, long đờm, kháng khuẩn, chống dị ứng và an thần.

Các kết quả thực nghiệm dược lý xác nhận ngải diệp có tác dụng kháng khuẩn, kháng virus, cầm máu và chống đông máu, tăng cường miễn dịch, hạ sốt và trấn tĩnh. Trong lâm sàng, ngải diệp được ứng dụng rộng rãi để điều trị các bệnh phụ khoa và bệnh đường hô hấp.

Theo Vision Times