Bộ Y tế nói về đề xuất mới trong hiến mô, bộ phận cơ thể ở người dưới 18 tuổi

Trong dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác sửa đổi đang lấy ý kiến, với người dưới 18 tuổi, cơ quan soạn thảo phân biệt rõ việc hiến khi còn sống và hiến sau khi qua đời.

Hiện nay, việc hiến, ghép tạng ở Việt Nam đang thực hiện theo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác có hiệu lực từ năm 2007. Bộ Y tế đánh giá, sau 20 năm thực hiện, một trong những bất cập xuất hiện là quy định về độ tuổi người hiến.

Theo đó, luật hiện hành không cho phép người dưới 18 tuổi đăng ký hiến sau khi chết; chưa có ngưỡng tuổi phù hợp đối với hiến máu; quy định độ tuổi hiến khi còn sống từ đủ 18 tuổi trở lên chưa đủ chặt chẽ để phòng ngừa mua bán mô, bộ phận cơ thể người trá hình.

Trường hợp nào người dưới 18 tuổi được hiến mô, bộ phận cơ thể người?

Trong dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đang lấy ý kiến, đối với người dưới 18 tuổi, cơ quan soạn thảo phân biệt rõ việc hiến khi còn sống và hiến sau khi qua đời. Theo Bộ Y tế, đây là hai trường hợp khác nhau về bản chất.

Theo đó, khi còn sống, người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh (như tế bào gốc tạo máu) để điều trị cho người thân khi không có người hiến trưởng thành phù hợp. Người từ 15 đến dưới 18 tuổi hiến cho thành viên gia đình; người dưới 15 tuổi chỉ hiến cho cha, mẹ, anh, chị, em ruột.

Cùng đó, trẻ phải đủ sức khỏe, được tư vấn độc lập, có sự đồng ý của cả trẻ và cha mẹ hoặc người giám hộ. Dự thảo Luật tiếp tục nghiêm cấm lấy thận, gan, tim, phổi hay bất kỳ bộ phận cơ thể lành nào của người dưới 18 tuổi đang sống.

Sau khi qua đời, việc lấy mô, bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi chỉ đặt ra khi trẻ đã được Hội đồng chuyên môn độc lập xác định chết não hoặc chết tuần hoàn, đã đăng ký hoặc có nguyện vọng hiến trước khi qua đời và được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

Về việc đăng ký hiến, người dưới 18 tuổi được đăng ký hiến khi có văn bản đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ; có thể thay đổi, hủy đăng ký bất cứ lúc nào.

Bộ Y tế: Dự thảo Luật không khuyến khích hiến tặng ở trẻ em

Việt Nam thực hiện ghép tạng từ năm 1992. Đến nay, cả nước đã thực hiện được hơn 11.200 ca ghép bộ phận cơ thể người (như thận, gan, tim, phổi, tụy, dương vật…). Nhiều bệnh nhi, thậm chí có em chỉ mới gần 1 tuổi, đã được cứu sống nhờ trái tim, thận, gan… của người hiến. 

Song số lượng trẻ em mắc các bệnh về suy mô, tạng cần phải ghép mô, bộ phận cơ thể người là rất lớn. Trao đổi với VietNamNet, PGS.TS Phạm Duy Hiền, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết hiện danh sách chờ ghép gan của viện lên tới 65 bé, trong đó có 25 bé rất khẩn thiết chờ nguồn tạng hiến; tương tự với ghép thận. Trong khi đó, Bệnh viện Nhi đồng 2 cũng có hàng trăm bệnh nhân nhi bị suy thận mạn giai đoạn cuối mỏi mòn chờ ghép.

Về mặt y học, Bộ Y tế cho rằng mô, bộ phận cơ thể của người hiến dưới 18 tuổi chết não hiến cho đối tượng trẻ em có ưu việt hơn về mặt nhân trắc học, kích thước phù hợp so với mô, bộ phận cơ thể của người trưởng thành hiến cho trẻ em nên sẽ đạt được hiệu quả, tiết kiệm được chi phí chăm sóc, phục hồi sau ghép.

“Nếu người dưới 18 tuổi sau khi chết não, chết tuần hoàn hiến mô, bộ phận cơ thể người sẽ trao cơ hội sống cho nhiều trẻ em”, Bộ Y tế cho hay. 

Cơ quan này khẳng định dự thảo Luật hướng tới tạo thêm cơ hội cứu chữa cho trẻ mắc bệnh hiểm nghèo, nhất là các trường hợp cần mô, bộ phận cơ thể có kích thước, đặc điểm giải phẫu phù hợp mà nguồn hiến từ người trưởng thành khó đáp ứng. Đồng thời, quy định này tôn trọng nguyện vọng hiến tặng của người dưới 18 tuổi và gia đình, kể cả mong muốn hiến tặng sau khi qua đời để sự sống được tiếp nối ở những người bệnh khác.

“Dự thảo không khuyến khích hiến tặng ở trẻ em mà nhằm thiết lập khung pháp lý chặt chẽ, bảo đảm an toàn và quyền lợi của trẻ, tạo cơ sở xem xét các trường hợp hiến tặng phù hợp mà Luật hiện hành chưa quy định”, cơ quan soạn thảo nhấn mạnh.

Xôn xao việc lấy ý kiến trẻ em về dự thảo Luật hiến mô, tạng sửa đổiTrên mạng xã hội nhiều ngày qua ghi nhận ý kiến lo ngại của không ít phụ huynh về việc lấy ý kiến của trẻ em từ 7 đến dưới 18 tuổi về những nội dung mới trong dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.