Hệ luỵ khôn lường khi phim ngắn AI của Trung Quốc tràn ngập tại Việt Nam

Không phải ngẫu nhiên mà Trung Quốc đưa ra lệnh cấm các bộ phim “tổng tài bá đạo”, hay các bộ phim có nội dung xa rời thực tế và phi logic trong thời gian qua.

Đặc biệt, quốc gia này cũng kiểm duyệt gắt gao các bộ phim được làm bằng AI và yêu cầu gắn nhãn thông báo rõ ràng.

Thế nhưng, bị cấm tại Trung Quốc, các công ty sản xuất các bộ phim ngắn AI của nước này liền đi tìm kiếm các thị trường ở nước ngoài.

Chính vì thế, các phim ngắn AI của Trung Quốc với muôn vàn nội dung như “tổng tài”, “xuyên không”, “trùng sinh”, “tiên sư xuống núi”… đang tràn ngập trên các mạng xã hội và các nền tảng tại Việt Nam.

Chỉ cần mở mục Reels hay Watch ở Facebook, TikTok, YouTube, là người xem có thể thấy tràn ngập các bộ phim ngắn được làm bằng AI đến từ Trung Quốc.

Các bộ phim này có nội dung thường được làm quá lên, xa rời thực tế, chẳng hạn như loạt phim “tổng tài” với nội dung chủ của tập đoàn lớn lấy cô gái nghèo; phim xuyên không thành hoàng tử phế vật đưa cả tên lửa về thời phong kiến; hay chết rồi trùng sinh biết trước các sự việc để trở thành giàu có…

Hiện nay, các bộ phim này đều được tạo bằng công nghệ AI, nên người dùng dễ bắt gặp các nội dung đều tương tự nhau, hình ảnh nhân vật được tạo ra nhìn rất ảo và xa rời thực tế.

Đáng chú ý, bên cạnh mạng xã hội, các bộ phim ngắn này còn xâm nhập vào Việt Nam thông qua các nền tảng OTT như WeTV hay iQIYI…

Không có một sự kiểm soát nào dành cho các bộ phim này và theo các chuyên gia, nó đang tạo ra hệ luỵ đáng lo ngại, đặc biệt là cho giới trẻ hiện nay.

Theo ông Tuấn Nguyễn, Tổng Giám đốc NetSpace, việc các video ngắn được tạo bằng AI từ Trung Quốc tràn ngập mạng xã hội Việt Nam đang tạo ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại.

Vấn đề không nằm ở chỗ nội dung đến từ Trung Quốc, cũng không phải vì chúng được tạo bằng AI, mà nằm ở quy mô phát tán quá lớn, tốc độ quá nhanh và gần như chưa có cơ chế kiểm soát tương xứng.

Hệ lụy đầu tiên là ô nhiễm thông tin. AI có thể tạo ra hàng nghìn video trong thời gian rất ngắn với hình ảnh bắt mắt, tình tiết gây sốc, giọng đọc giống người thật nhưng nội dung đang cố kích thích câu view, thậm chí cố tình lách những khung hình gợi cảm 18+.

Khi những video này được thuật toán phân phối liên tục, người xem rất khó phân biệt đâu là thông tin thật, đâu là nội dung dàn dựng, đặc biệt là những người ít có điều kiện tiếp xúc với công nghệ, dễ dàng tin những gì nhìn thấy trên mạng.

Về lâu dài, điều nguy hiểm nhất không chỉ là người dân tin vào một video giả, mà là họ dần mất niềm tin vào tất cả thông tin trên mạng.

Hệ lụy thứ hai là ảnh hưởng đến nhận thức và văn hóa, đặc biệt đối với trẻ em và người dùng ít có khả năng kiểm chứng.

Các video ngắn được thiết kế để kích thích sự tò mò, cảm xúc và giữ chân người xem, nên thường ưu tiên nội dung giật gân, mê tín, bạo lực, lịch sử sai lệch hoặc những quan niệm sống thiếu chuẩn mực.

Nếu một lượng lớn nội dung như vậy được tiêu thụ hằng ngày, nó có thể âm thầm định hình thị hiếu, ngôn ngữ, cách ứng xử và hệ giá trị của người xem tại Việt Nam.

Hệ lụy thứ ba là làm tổn thương hệ sinh thái sáng tạo nội dung trong nước. Một nhà sáng tạo Việt Nam phải đầu tư thời gian, nhân lực và chi phí để sản xuất nội dung có chất lượng, trong khi một hệ thống AI có thể “công nghiệp hóa” việc tạo video với chi phí gần như bằng không.

Khi nền tảng chỉ ưu tiên lượt xem và thời gian sử dụng mà không đánh giá nguồn gốc, chất lượng hay giá trị xã hội, nội dung rác có thể lấn át nội dung tử tế. Người làm nội dung thật sẽ phải cạnh tranh trong một sân chơi rất thiếu công bằng.

Ngoài ra còn có những rủi ro liên quan đến vi phạm bản quyền, sử dụng trái phép hình ảnh và giọng nói, giả mạo người nổi tiếng, quảng cáo sai sự thật và lừa đảo bằng deepfake.

Đáng lo hơn, nhiều kênh có thể được vận hành hoàn toàn từ nước ngoài, nhưng vẫn tiếp cận, thu hút người dùng và tạo doanh thu tại Việt Nam, trong khi việc xác định chủ thể chịu trách nhiệm rất khó khăn.

Trong khi đó, ông Võ Quốc Hưng, Giám đốc tăng trưởng của Tonkin Agency lo ngại nhất là việc xuất hiện các video, các bộ phim ngắn AI đến từ Trung Quốc này, khiến người xem rất dễ bị thao túng thông tin và nhận thức.

Cụ thể là các kịch bản “rác” được tạo thành các bộ phim hay video ngắn với nội dung tổng tài, xuyên không, tiên sư xuống núi… tạo ra các nhận thức lệch lạc về cuộc sống, lệch lạc về thẩm mỹ và thông tin không đúng sự thật…

Hơn thế nữa, nó có thể bóp chết sự sáng tạo thuần tuý, khi việc tạo ra các video hay các bộ phim ngắn này không tốn nhiều chi phí và số lượng bao nhiêu cũng được.

Trong khi đó, ông Nhân Nguyễn, đang làm trong lĩnh vực Digital Marketing tại TPHCM cũng cho rằng, khi các video không đủ điều kiện xuất hiện trên các nền tảng Trung Quốc do Chính phủ nước này kiểm duyệt rất gắt gao, họ chạy ra các thị trường khác như Việt Nam để phát triển.

Điều này gây hệ luỵ nguy hiểm, khi ở đây các nội dung video hay phim ngắn này không được đơn vị nào kiểm duyệt. Các nền tảng đăng tải như Facebook, Youtube hay TikTok, hệ thống kiểm duyệt cũng còn nhiều hạn chế, đặc biệt là các video AI.

Hệ luỵ khôn lường từ các video “không đủ điều kiện” này có thể tác động xấu đến giới trẻ, đặc biệt là trẻ vị thành niên. Khiến góc nhìn cuộc sống của trẻ bị thao túng, gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển cá nhân và xã hội.

Nghiện video ngắn đang âm thầm “đục khoét” não bộ như thế nào?Dưới góc nhìn y khoa, người nghiện video ngắn có những thay đổi sinh học, đặc biệt là não bộ rất giống với người nghiện chất kích thích (như rượu, bia, chất gây nghiện) hay nghiện game.

Theo VietNamNet