F-35 của quân đội Israel bắn hạ chiến đấu cơ Iran, vụ tiêu diệt trên không đầu tiên sau 40 năm

Tờ “The Jerusalem Post” của Israel đưa tin vào ngày 4 tháng 3 rằng Lực lượng Phòng vệ Israel đã thông báo vào lúc 10h30 sáng cùng ngày, một tiêm kích F-35I “Adir” đã bắn hạ một chiến đấu cơ YAK-130 của Iran trên không phận Tehran. Đây là trận không chiến giữa các máy bay chiến đấu đầu tiên kể từ khi vòng xoáy chiến tranh này bùng nổ.

Quân đội Israel cho biết, đây là lần đầu tiên Không quân Israel đạt được thành quả tiêu diệt mục tiêu không đối không trong gần 40 năm qua. Chiến tích tương tự gần nhất diễn ra vào ngày 24/11/1985, khi một chiếc F-15 “Baz” của Israel bắn hạ hai chiếc MiG-23 của Syria trên bầu trời Lebanon.

F-35 lần đầu bắn hạ chiến đấu cơ có người lái

Tờ “Daily Mail” (Anh) đưa tin ngày 4/3 chỉ ra rằng, chiến dịch lần này không chỉ là trận “không chiến” đầu tiên trong cuộc xung đột, mà còn được quân đội Israel ghi nhận là lần đầu tiên chiến đấu cơ F-35 bắn hạ một máy bay địch có người lái.

Quân đội Israel cho biết, chiếc chiến đấu cơ “Adir” này đã đánh chặn và bắn hạ thành công chiếc YAK-130 của Iran. Phía Iran hiện chưa xác nhận thiệt hại về máy bay chiến đấu.

F-35I đã đạt năng lực tác chiến trong lực lượng Không quân Israel vào năm 2017. Israel đã đặt mua 75 máy bay chiến đấu loại này từ tập đoàn Lockheed Martin của Mỹ, tính đến tháng 11 năm 2022 đã được bàn giao 36 chiếc. Phiên bản này được cải tiến dựa trên mẫu F-35A, chữ “I” đại diện cho Israel, và “Adir” trong tiếng Hebrew có nghĩa là “Kẻ mạnh mẽ”.

YAK-130 có hiệu suất vượt trội hơn các chiến đấu cơ đời cũ của Iran

YAK-130 do Nga thiết kế và chế tạo, bắt đầu đi vào sản xuất trong thập niên 1990 và phục vụ từ năm 2010. Dòng máy bay này thường được dùng cho nhiệm vụ huấn luyện nâng cao, nhưng cũng có thể thực hiện các nhiệm vụ tấn công hạng nhẹ và trinh sát, với tải trọng vũ khí tối đa khoảng 6.600 lb.

So với các mẫu máy bay cũ kỹ đang phục vụ trong biên chế Iran như F-4, F-5, YAK-130 có trình độ công nghệ cao hơn. Trước đó vào Chủ nhật, quân đội Israel cũng đã phá hủy các chiến đấu cơ F-4 và F-5 đang chuẩn bị cất cánh ngay trên đường băng.

Tuy nhiên, xét về hệ thống không chiến tổng thể, Không quân Iran vẫn ở thế yếu rõ rệt. Israel và Mỹ đã thiết lập quyền kiểm soát không phận toàn diện tại khu vực Tehran ngay trong hai ngày đầu của cuộc xung đột, từ đó có thể thực hiện “các cuộc không kích áp sát”, bay lượn trên không phận mục tiêu trong thời gian dài mà không gặp phải sự can thiệp đáng kể nào.

Chiến hỏa lan rộng, năng lượng và an ninh khu vực chịu áp lực

Chiến tranh bước sang ngày thứ năm, Mỹ và Israel tiếp tục tiến hành các cuộc không kích vào Tehran và các thành phố khác. Nhiều tòa nhà ở trung tâm Tehran bị hư hại, thánh địa Qom của dòng Hồi giáo Shia cũng bị tấn công.

Phía Iran cho biết, tính đến nay đã có 1.045 người thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel, nhưng con số này hiện chưa thể được xác minh độc lập. Giới chức chính thức cũng thông báo, các hoạt động tưởng niệm dự kiến dành cho Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei đã bị hoãn lại.

Tình hình an ninh khu vực đồng thời leo thang căng thẳng. Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, hệ thống phòng không của NATO đã đánh chặn một tên lửa đạn đạo được phóng từ Iran, vốn dự định tiến vào không phận Thổ Nhĩ Kỳ. Ở ngoài khơi vùng biển Sri Lanka, một tàu hộ vệ của Iran mang tên “IRIS Dena” gặp sự cố nguy hiểm, lực lượng địa phương đã cứu được 32 người.

Cùng với rủi ro vận tải hàng hải gia tăng ở eo biển Hormuz, giá dầu thô Brent đã tăng lên mức 84 USD/thùng, mức tăng hơn 15% kể từ khi cuộc xung đột nổ ra, đạt mức cao nhất kể từ tháng 7 năm 2024. Thị trường chứng khoán toàn cầu cũng đang chịu sức ép do giá năng lượng leo thang.

Từ những bước đột phá trong không chiến đến sự biến động của năng lượng, vòng xung đột hiện tại đang cho thấy cục diện khốc liệt, diễn ra song hành trên nhiều mặt trận và khó có dấu hiệu hạ nhiệt trong ngắn hạn.

Theo Vision Times