Ứng viên UAE tranh cử Tổng thư ký LHQ: Kinh nghiệm ngoại giao và tranh cãi về Sudan

Thế giới

Bà Lana Nusseibeh, nhà ngoại giao Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), gia nhập cuộc đua kế nhiệm Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres. Sự ủng hộ dành cho kinh nghiệm đàm phán của bà đi cùng những chất vấn về hồ sơ nhân quyền của UAE và cáo buộc nước này hỗ trợ lực lượng bán quân sự tại Sudan.

UAE chính thức đề cử bà Nusseibeh ngày 21/10. Theo thư đề cử được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc công bố, hồ sơ của bà đã được chuyển tới các cơ quan liên quan trong quy trình lựa chọn người đứng đầu tổ chức. Ông Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Việc được đề cử chưa đồng nghĩa với được Hội đồng Bảo an giới thiệu hoặc Đại hội đồng bổ nhiệm.

Một ứng viên xuất hiện giữa cuộc đua chưa ngã ngũ

The Guardian ngày 25/10 cho biết bà Nusseibeh xuất hiện tương đối muộn, sau sáu vòng thăm dò kín tại Hội đồng Bảo an. Ở vòng ngày 16/10, bà Rebeca Grynspan của Costa Rica dẫn đầu về số phiếu ủng hộ nhưng vấp phản đối từ hai thành viên thường trực không được nêu tên. Những cuộc thăm dò này cho thấy thế cân bằng đang hình thành, song chưa quyết định người được chọn.

Bà Nusseibeh từng là đại diện thường trực của UAE tại Liên Hợp Quốc từ năm 2013 đến 2024 và tham gia nhiệm kỳ Hội đồng Bảo an 2022–2023 của nước này. Trong tuyên bố tranh cử, bà nói muốn thúc đẩy ngoại giao phòng ngừa xung đột, những thỏa thuận bước đầu về tiếp cận nhân đạo và một bộ máy Liên Hợp Quốc có trách nhiệm giải trình rõ hơn. Các đề xuất là chương trình vận động của ứng viên, chưa phải chính sách của Liên Hợp Quốc.

Ủng hộ và chất vấn

The Guardian ghi nhận bà có gốc gác Palestine và được phía Palestine ủng hộ. Những người ủng hộ nhấn mạnh vai trò của bà trong vận động hỗ trợ nhân đạo cho Gaza và khả năng kết nối các bên có quan điểm khác biệt. Tuy nhiên, các nhà hoạt động nhân quyền chất vấn tư cách ứng viên của một quan chức UAE giữa tranh cãi về vai trò của nước này trong cuộc chiến Sudan.

Theo The Guardian, một báo cáo của nhóm chuyên gia Liên Hợp Quốc năm 2024 đánh giá những thông tin từ nguồn tại Chad và Darfur về việc vũ khí được chuyển cho Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) qua UAE là đáng tin cậy. Đó là đánh giá về cáo buộc trong báo cáo, không phải kết luận rằng bà Nusseibeh trực tiếp tham gia cung cấp vũ khí. UAE phủ nhận hỗ trợ quân sự, hậu cần, tài chính hoặc chính trị cho bất kỳ phe nào trong chiến tranh Sudan và nói ủng hộ một chính phủ do dân sự lãnh đạo.

Cuộc lựa chọn người kế nhiệm ông Guterres vẫn thuộc Hội đồng Bảo an và Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Theo trang theo dõi quy trình của Đại hội đồng, chưa có ngày công bố khuyến nghị cuối cùng của Hội đồng Bảo an hay cuộc họp bổ nhiệm tại Đại hội đồng. Vì vậy, mức ủng hộ đối với từng ứng viên và khả năng bà Nusseibeh trở thành Tổng thư ký vẫn chưa thể xác định.