Thế hệ sinh viên thê thảm nhất Trung Quốc! Không có cơm ăn, không thể sống tiếp! Hối hận vì đã học đại học!

Những tiếng kêu cứu từ thực tại

“Tại sao tìm việc ở Thành Đô lại khó đến thế? Trời ơi, hôm nay là ngày thứ chín của tôi ở đây rồi mà vẫn chưa tìm được việc. Điều đáng sợ hơn cả việc thất nghiệp là tôi thậm chí không còn biết mình muốn làm gì nữa. Càng tìm càng thấy mịt mù, ngày nào cũng lướt nát các ứng dụng tuyển dụng, đêm nào cũng lo âu đến mất ngủ. Nghĩ mà thấy sụp đổ hoàn toàn.”

“Bằng cấp bây giờ sao mà rẻ mạt vậy? Tôi đã dành hơn mười năm đèn sách, riêng đại học và cao học là bảy năm, mỗi năm học phí hơn 10.800 tệ. Vậy mà đi phỏng vấn xong, mức lương nhận được chỉ có 2.500 tệ (khoảng 8,7 triệu VNĐ).”

Thực trạng “Nằm phẳng” của thế hệ 2000

Nền kinh tế Trung Quốc tiếp tục suy yếu, cơ hội việc làm giảm mạnh khiến ngày càng nhiều người thuộc thế hệ “00后” (sinh sau năm 2000) buộc phải rút lui khỏi cuộc đua khốc liệt và chọn lối sống “nằm phẳng” (tàng bình). Việc làm khó tìm, cộng với sự thiếu tin tưởng vào hệ thống khiến họ gần như không còn kỳ vọng vào chuyện kết hôn, sinh con hay hoạch định tương lai. Lối sống duy trì sự tồn tại lay lắt này đang dần trở thành trạng thái phổ biến của giới trẻ Trung Quốc hiện nay.

Năm 2026, số lượng sinh viên tốt nghiệp đại học tại Trung Quốc lại tiếp tục lập kỷ lục mới, dự kiến đạt 12,7 triệu người, tăng 480.000 người so với cùng kỳ năm ngoái. Rất nhiều người đối mặt với cảnh “tốt nghiệp đồng nghĩa với thất nghiệp”. Có người cảm thán: “Mười năm đèn sách để đi giao hàng”.

“Tôi chính là đứa cử nhân thất nghiệp nằm nhà hơn một năm nay đây. Tôi cứ ngỡ ở trường biểu hiện xuất sắc, tham gia nhiều hoạt động, làm người lanh lợi một chút thì ra đời sẽ dễ tìm việc tốt; nhưng hiện thực đã tát cho tôi một cú nảy lửa. Suốt hơn một năm, tôi rải hàng trăm bản CV nhưng tất cả đều bặt vô âm tín. Các công ty bây giờ chẳng thèm ngó ngàng đến những sinh viên không kinh nghiệm như chúng tôi, họ chẳng muốn tốn thời gian và chi phí để đào tạo một đứa vừa ra trường cái gì cũng không biết.”

Những lựa chọn đầy cay đắng: Từ 211 đến làm phục vụ bàn

Một nữ blogger chia sẻ câu chuyện đầy xót xa: “Bố tôi bảo bốn năm đại học của tôi coi như vứt đi. Chuyện là ngày mai tôi phải đi Thượng Hải để phỏng vấn công việc phục vụ bàn, dự định làm đến cuối năm để tích góp ít tiền vì trong tay chẳng còn đồng nào. Tôi tốt nghiệp năm 2021, ra trường bốn năm rồi mà tiền tiết kiệm vẫn bằng không. Tôi tốt nghiệp ngành Lâm viên của một trường Đại học 211 (nhóm đại học trọng điểm), nhưng ngành này giờ như ‘hố lửa’ vì bất động sản đóng băng, cực kỳ khó tìm việc.”

Cô kể thêm, sau khi từ chức ở một công ty yêu cầu làm việc quá sức với mức lương sau thuế chỉ còn hơn 2.000 tệ, cô buộc phải chấp nhận đi làm phục vụ bàn: “Nghĩ đến cảnh một sinh viên đại học đường hoàng mà phải đi bưng bê, tôi chỉ biết cười khổ, đầy bất lực.”

Chuyện ở ký túc xá: 4 người thì 3 người chuyển nghề

Một nam sinh tốt nghiệp ngành Công nghệ thông tin (IT) năm 2024 cho biết cả 4 người trong phòng ký túc xá của anh đều lận đận:

• Người A: Về quê nối nghiệp tiệm bún của bố mẹ, có nhà cho thuê nên coi như ổn nhất.
• Người B: Không tìm được việc đúng chuyên môn nên vào nhà máy làm công nhân kỹ thuật theo ca 12 tiếng. Sau một năm vì kiệt sức nên đã nghỉ việc.
• Người C: Đang tiếp tục học cao học để trốn tránh thực tế.
• Bản thân blogger: Là người duy nhất làm đúng ngành IT nhưng lương thấp nhất, mỗi tháng chỉ nhận được khoảng 5.000 tệ và phải làm thêm nghề tay trái mới đủ sống.

Giáo dục tách rời thực tế

Nhiều phụ huynh và chuyên gia bày tỏ sự bức xúc về hệ thống giáo dục hiện tại:

• Học không đi đôi với hành: Kiến thức trong trường lạc hậu so với xã hội từ 5 đến 10 năm. Sinh viên không được dạy các kỹ năng thực tiễn như AI hay truyền thông mới.
• Bằng cấp vô giá trị: “Việc hối hận nhất đời tôi là học đại học. Cứ ngỡ khổ tận cam lai, ai dè lương 5.000 tệ cũng không kiếm nổi. Tấm bằng đại học giờ đây chẳng khác nào tờ giấy lộn.”
• Áp lực đè nặng lên gia đình: Cha mẹ dốc hết tích góp cả đời nuôi con ăn học, đổi lại là một tấm bằng và đôi bàn tay trắng.

Tình trạng này dẫn đến một hệ quả đáng sợ: Khi ngày càng nhiều người tin rằng “đọc sách vô dụng”, giới trẻ sẽ không còn nhìn thấy ý nghĩa của sự nỗ lực, dẫn đến sự sụp đổ về niềm tin vào tương lai.

Theo Vision Times