Sự chuyển mình rực rỡ của lụa Lãnh Mỹ A

Ảnh: @digzzy

Có những chất liệu sinh ra để tồn tại cùng ký ức. Nhưng cũng có những chất liệu đủ mạnh để bước ra khỏi ký ức, đi xuyên qua thời gian và tiếp tục sống trong thời trang đương đại như một thứ ngôn ngữ mới. Lãnh Mỹ A đang ở chính khoảnh khắc ấy.

Trong chuyến quảng bá cho bộ phim The Devil Wears Prada 2 tại Seoul, nữ minh tinh Meryl Streep xuất hiện trong chiếc đầm sơ-mi từ bộ sưu tập Lãnh Mỹ A Capsule 2025 của thương hiệu CONG TRI. Khi tượng đài Hollywood nổi bật với chất liệu truyền thống Việt, giới mộ điệu hiểu rằng đây không còn là câu chuyện “sao quốc tế mặc thiết kế Việt”. Điều khiến khoảnh khắc ấy trở nên viral khắp cõi mạng nằm ở việc, nhân vật Miranda Priestly đã khoác lên mình thứ lụa từng là biểu tượng quyền quý của giới thượng lưu Nam Kỳ Lục Tỉnh xưa.

Một vòng lặp lịch sử kỳ lạ đã diễn ra. Từ những gia đình giàu có miền Tây xưa sở hữu vài bộ Lãnh Mỹ A như vật gia bảo, đến lúc một biểu tượng của ngành văn hóa giải trí toàn cầu chọn mặc nó trước hàng trăm ống kính quốc tế, Lãnh Mỹ A không còn đứng yên trong phạm vi “di sản thủ công Việt Nam”. Chất liệu này đang dần bước vào hệ sinh thái luxury thật sự.

Lãnh Mỹ A là chất liệu gì: Thứ ánh đen huyền thoại của miền Nam

Người mẫu Ngọc Thúy diện thiết kế nằm trong bộ sưu tập Cô Ba xứ Việt của nhà thiết kế Võ Việt Chung

Trong lịch sử thời trang Việt, hiếm có chất liệu nào mang nhiều lớp văn hóa như Lãnh Mỹ A. Loại lụa xuất thân từ Tân Châu, An Giang này từng được xem là “nữ hoàng của các loại lụa”, là “couture” đích thực của Việt Nam, gắn với tầng lớp thượng lưu miền Nam từ đầu thế kỷ XX.

Điều khiến Lãnh Mỹ A khác biệt nằm ở sắc đen sâu như sơn mài, thứ màu đen không lạnh, không phẳng, mà có độ chuyển động như mặt nước dưới nắng. Đó là kết quả của hàng trăm lần nhuộm, phơi và đập vải bằng nhựa trái mặc nưa. Một quy trình kéo dài suốt nhiều tháng trời, phụ thuộc hoàn toàn vào nắng, gió, độ ẩm và kinh nghiệm của nghệ nhân.

Nhà thiết kế Võ Việt Chung gọi đây là chất liệu “có sự sống”. Theo anh, các loại vải hiện đại có thể hoàn hảo về mặt công nghiệp nhưng thiếu linh hồn. Trong khi Lãnh Mỹ A mang theo mùi hương tự nhiên của nhựa cây, độ mát lạnh trên da và độ bóng càng mặc càng đẹp. “Đó là một bá chủ đầy quyền năng nhưng rất khiêm nhường”, anh chia sẻ.

“LÃNH MỸ A giống như người phụ nữ NAM BỘ,
bên ngoài GIẢN DỊ, khiêm nhường với sắc đen trầm mặc,
nhưng bên trong là SỰ KIÊN CƯỜNG, bền bỉ
và vẻ đẹp càng KHÁM PHÁ càng thấy LỘNG LẪY”

– Nhà thiết kế Võ Việt Chung –

Nhà thiết kế Võ Việt Chung dành hơn hai thập kỷ để hồi sinh lụa Lãnh Mỹ A

Cũng chính Võ Việt Chung là người dành hơn hai thập kỷ để hồi sinh chất liệu từng đứng trước nguy cơ biến mất này. Anh đi tìm từng khung dệt còn sót lại ở An Giang, phục dựng quy trình nhuộm mặc nưa, đầu tư hàng tỉ đồng trong giai đoạn mà gần như chẳng ai tin Lãnh Mỹ A còn cơ hội trở lại.

Điều thú vị là hành trình ấy chưa bao giờ đơn thuần là phục dựng thủ công mỹ nghệ. Võ Việt Chung nhìn Lãnh Mỹ A bằng tư duy của một nhà thiết kế từng học ở Ý và Đan Mạch. Anh hiểu thế giới không thiếu những bộ quần áo mang tinh thần châu Âu. Điều thời trang quốc tế tìm kiếm là bản sắc độc bản. Vì vậy, thay vì biến mình thành một nhà thiết kế “Tây hóa”, anh chọn dùng tư duy toàn cầu để kể câu chuyện Nam Bộ.

Qua hàng loạt bộ sưu tập từ Mơ về châu Á cho đến các show tại New York, Paris hay Thượng Hải, Lãnh Mỹ A dần thoát khỏi hình ảnh chất liệu dành riêng cho áo dài. Nó xuất hiện trong đầm dạ hội, tailoring hiện đại, thời trang ứng dụng cao cấp. Có lúc đi cùng ren Pháp, có khi kết hợp kỹ thuật dựng phom contemporary. Nhưng bên dưới mọi biến chuyển ấy, phần hồn của chất liệu vẫn vẹn nguyên.

Thế hệ trẻ đang diễn giải Lãnh Mỹ A theo cách hoàn toàn khác

Nếu thương hiệu CONG TRI đưa Lãnh Mỹ A vào tủ đồ của Meryl Streep bằng vẻ đẹp quyền lực và sắc sảo, thì Lâm Gia Khang lại mở ra một hướng đi khác cho chất liệu này tại show GIA STUDIOS SS26.

Ảnh: Gia Studios

Trong không gian kiến trúc 145 năm tuổi giữa lòng Sài Gòn, Lãnh Mỹ A xuất hiện như một phần của khí hậu nhiệt đới. Không còn bề mặt bóng lưỡng quen thuộc, chất liệu được xử lý mỏng hơn, nhẹ hơn, mềm hơn và gần như tan vào cơ thể người mặc.

Đó là bước chuyển rất quan trọng. Bởi suốt nhiều năm, công chúng thường mặc định Lãnh Mỹ A phải gắn với vẻ đẹp cổ điển, sang trọng, một “sự trầm mặc kiêu hãnh” đôi khi có phần nghi lễ. Nhưng ở bộ sưu tập Xuân Hè 2026 của GIA STUDIOS, chất liệu này trở nên rất đời. Lãnh Mỹ A đi cùng phom dáng quần rộng, lớp layering “mớ ba mớ bảy”, những cấu trúc oversized đủ để người mặc bước đi giữa mùa hè Sài Gòn mà vẫn cảm thấy nhẹ nhõm.

Lâm Gia Khang mô tả Lãnh Mỹ A như thứ vải “không chịu đứng yên”. Dưới nắng, nó thành da người. Trong bóng tối, nó thành nước. Đó là cách nhìn đương đại: chất liệu không còn là thứ áp đặt hình tượng, mà chuyển động theo cá tính người mặc.

Sự thay đổi này phản ánh đúng tinh thần xa xỉ của thế hệ mới. Giờ đây, sự xa hoa không còn nằm ở bề mặt hào nhoáng; nó là cảm giác mặc, tay nghề thủ công, tính cá nhân và khả năng “sống” cùng cơ thể con người.

Các nhà thiết kế Việt đang viết tiếp câu chuyện di sản

Điều đáng chú ý nhất của Lãnh Mỹ A hiện nay nằm ở chỗ: Nó không thuộc về riêng một thế hệ nhà thiết kế. Sau Võ Việt Chung, hàng loạt nhà thiết kế trẻ tiếp tục kéo chất liệu này đi xa hơn. Năm ngoái, Phan Đăng Hoàng đưa Lãnh Mỹ A đến Tuần lễ Thời trang Milan trong bộ sưu tập LACQUER. Chất liệu kết hợp cùng draping hiện đại, đan lát thủ công và tinh thần mỹ thuật lấy cảm hứng từ tranh sơn mài của Nguyễn Gia Trí.

Ở thế hệ này, Lãnh Mỹ A không được nhìn như “đặc sản văn hóa” để trưng bày. Nó trở thành vật liệu sáng tạo ngang hàng với mọi chất liệu quốc tế khác.

Sắp tới, nhà thiết kế Trung Đinh cũng chuẩn bị giới thiệu bộ sưu tập Lãnh Mỹ A theo hướng vừa truyền thống vừa mới mẻ. Trước đó, anh đã gây ấn tượng với giới mộ điệu từ các thiết kế áo dài Lãnh Mỹ A cuốn hút và giàu tính thời trang.

“Lãnh Mỹ A từng chật vật vì sự lên ngôi của vải công nghiệp và sự mai một của các vườn mặc nưa. Ngay cả những người làm nghề cũng nản lòng. Nhưng sau tất cả, sự hồi sinh đến từ xu hướng thời trang bền vững của thế giới và sự kiên trì không bỏ cuộc của chúng ta”, nhà thiết kế Võ Việt Chung bày tỏ.

Qua bao thế hệ, chất liệu từng chật vật giữ nghề vào giai đoạn 2017–2018 nay bước sang chu kỳ hồi sinh mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Có lẽ điều đẹp nhất của Lãnh Mỹ A nằm ở chính nghịch lý của nó. Một chất liệu sinh ra từ bùn đất miền Tây, nhuộm bằng trái cây dân dã, phơi dưới nắng gắt Nam Bộ, lại đủ sức bước vào thế giới xa xỉ bằng vẻ đẹp rất riêng mà không cần cố gắng trở thành ai khác.

Sau tất cả, thứ ánh đen từng phủ lên tà áo của những người phụ nữ Nam Bộ xưa cuối cùng cũng đã đi hết một chu kỳ. Lãnh Mỹ A trở lại – lộng lẫy, hiện đại hơn – và mang nguyên vẹn linh hồn thời đại.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:

Harper’s Bazaar Việt Nam