Nhà báo Trung Quốc Trình Vạn Quân bị đưa trở lại Thái Lan sau khi xin bảo vệ tại Đài Loan

Nhà báo Trung Quốc lưu vong Trình Vạn Quân cho biết ông đã bị đưa trở lại Bangkok tối 3/11, sau khi tới sân bay Đào Viên để xin được bảo vệ nhân đạo ngắn hạn. Hội đồng Các vấn đề Đại lục của Đài Loan nói trường hợp của ông không đáp ứng quy định và cơ chế xử lý hiện hành.

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Epoch Times ngày 4/11, ông Trình Vạn Quân (Cheng Wanjun) nói đã tìm được một chỗ ở tại Bangkok. Ông bày tỏ thất vọng, tức giận về việc bị buộc quay lại Thái Lan và cáo buộc mình bị tổn thương về thể chất trong quá trình thực hiện.

Ông cho rằng hiện mình không an toàn vì những bài viết vạch trần sự bức hại của chính quyền Trung Quốc đã được công bố. Trước đó, ông nói với Đài Phát thanh Quốc tế Đài Loan rằng thị thực sắp hết hạn và ông đang thông qua Hội Văn bút Trung Quốc Độc lập cùng một nhóm hỗ trợ tại Canada thúc đẩy hồ sơ xin lánh nạn, hy vọng sớm được một nước thứ ba bảo vệ.

Phản hồi của phía Đài Loan

Ngày 4/11, Hội đồng Các vấn đề Đại lục cho biết việc ông Trình dừng hành trình tại sân bay quốc tế Đào Viên, yêu cầu chính phủ Đài Loan cho tạm ở lại, không phù hợp với quy định và cơ chế xử lý. Cơ quan có thẩm quyền đã đưa ông về điểm khởi hành trước đó là Bangkok theo pháp luật.

Về lời ông nói bị chính quyền Trung Quốc bức hại và muốn tạm ở Đài Loan để chờ tới châu Âu hoặc Mỹ, hội đồng cho biết mỗi năm có nhiều trường hợp tương tự. Chính phủ cần có cơ chế sàng lọc, không thể giải quyết mọi hồ sơ bằng cách cho tạm lưu lại.

Theo hội đồng, điểm mấu chốt là phía chính quyền không xác minh được tình trạng bị bức hại mà ông trình bày. Ngoài tuyên bố của chính đương sự, họ chưa tìm thấy bằng chứng bên thứ ba để đối chứng. Hội đồng còn cho rằng ông có thể tự do ra vào Trung Quốc đại lục và không bị hạn chế tự do thân thể. Việc xử lý những hồ sơ như vậy phải có cơ sở xem xét; theo cơ chế hiện hành, ông được đưa trở lại Thái Lan.

Hội đồng nói cơ quan có thẩm quyền đã có giải thích chính thức đối với các cáo buộc về quá trình thực hiện. Cơ quan này khẳng định chính phủ luôn giữ lập trường cố gắng hỗ trợ những người bất đồng chính kiến từ đại lục, đồng thời mong các bên tôn trọng pháp luật và chế độ quản lý biên giới của Đài Loan.

Hành trình xin lánh nạn

Theo thông tin công khai được Epoch Times dẫn lại, ông Trình 58 tuổi, quê Nội Mông, từng làm chủ biên tạp chí Pháp luật và Đời sống của Trung Quốc, đồng thời là người thuyết giảng trong chương trình Pháp luật Giảng đường của CCTV.

Theo lời ông, năm 2019 ông bị ghi âm, tố cáo sau khi bình luận về ông Tập Cận Bình bằng cụm từ chỉ vị vua làm mất nước tại một cuộc họp đơn vị. Ông nói ông Tập chỉ đạo điều tra, cả đơn vị bị chỉnh đốn, và ông bị kết án sáu năm tù về tội “kinh doanh trái phép” vào tháng 11/2019, tới năm 2025 mãn hạn.

Ông kể đã tới Thái Lan ngày 14/10/2026 và được văn phòng Cao ủy Liên Hợp Quốc về Người tị nạn tại Thái Lan tiếp nhận hồ sơ khẩn cấp thuộc nhóm ưu tiên cao nhất, với phân loại nguy cơ bị cưỡng bức hồi hương.

Lo ngại an toàn do thị thực sắp hết hạn và lời chứng đã được truyền thông hải ngoại công bố, ngày 2/11, ông đi máy bay EVA Air từ Bangkok, quá cảnh Đài Loan để tới Bắc Kinh. Khi máy bay tới Đào Viên, ông đến quầy cơ quan di trú trong lúc quá cảnh, trình bày việc bị bức hại chính trị và xin bảo vệ nhân đạo ngắn hạn.

Những năm gần đây, nhiều người Trung Quốc lưu vong đã tìm cách dừng hành trình tại Đài Loan để cầu cứu, với kết quả khác nhau.

Tháng 9/2023, nhà hoạt động Trần Tư Minh xin lánh nạn tại sân bay Đào Viên. Cuối tháng 1/2024, hai mẹ con Điền Vĩnh Đức và Vi Á Ni, rồi gia đình ba người của Đặng Lệ Đình ngày 20/8 cùng năm, cũng tìm cách tương tự. Trong những trường hợp này, chỉ ông Trần được Canada chấp thuận bảo vệ nhân đạo mà không nhập cảnh Đài Loan; những người còn lại bị đưa trở về.

Tháng 9 năm nay, gia đình bốn người của luật sư Vương Hạ Hồng, người biện hộ cho Giáo hội Zion ở Bắc Kinh, cũng dừng hành trình tại Đài Loan và được thu xếp bảo vệ nhân đạo tạm thời.

Lo ngại nguy cơ bị đưa về Trung Quốc

Chủ tịch Liên minh Quốc tế Đảng Dân chủ Trung Quốc Giới Lập Kiến nói với Epoch Times rằng ông lo ngại việc ông Trình bị đưa trở lại Thái Lan. Theo ông, nếu sau đó bị Thái Lan đưa về Trung Quốc, ông Trình có nguy cơ chịu bức hại lần nữa.

Ông Giới nhận định một lý do khiến Đài Loan từ chối có thể là ở Thái Lan có nhiều người Trung Quốc xin tị nạn, và chính quyền lo họ sẽ làm theo cách dừng hành trình để cầu cứu. Đây là nhận định của ông Giới.

Ông kêu gọi cộng đồng quốc tế chú ý nhiều hơn tới những người Trung Quốc đang lưu vong ở Đông Nam Á. Theo ông, một số người thiếu sự chú ý của dư luận đã bị bí mật đưa về Trung Quốc, không rõ sống chết.

DKN trước đó đã đưa tin về việc ông Trình tới Đài Loan xin bảo vệ ngắn hạn. Bài này cập nhật diễn biến được nguồn công bố ngày 4/11.

Theo Đường Binh và Lý Vận, Epoch Times tiếng Trung, ngày 4/11/2026.