Một hòn đảo mới đang hình thành? Cảnh tượng kỳ thú đá bọt khổng lồ nổi trên mặt biển

Dưới đáy biển sâu mà con người khó có thể khám phá hoàn toàn, một hoạt động địa chất bí ẩn có thể đang làm thay đổi diện mạo của thế giới tự nhiên.

Dưới đáy biển Bismarck ở phía bắc Papua New Guinea, một hoạt động núi lửa dữ dội đã bất ngờ xuất hiện vào tháng 5 năm 2026. Do vị trí phun trào nằm xa đất liền, NASA cùng nhiều vệ tinh khác đã đi đầu trong việc ghi lại được những cảnh tượng bất thường từ không gian, bao gồm các cột hơi nước phun thẳng lên trời, những vùng nước biển đổi màu rộng lớn và các dải đá bọt trôi nổi kéo dài hàng chục km. Các nhà khoa học cho rằng, đợt phun trào dưới đáy biển này rất có thể sẽ thai nghén ra một hòn đảo mới nhất của Trái đất.

Bản đồ vẫn là một khoảng trống, núi lửa bí ẩn đột ngột thức tỉnh

Biển Bismarck luôn được coi là một trong những khu vực có địa hình đáy biển phức tạp nhất và cũng được lập bản đồ ít hoàn chỉnh nhất trên toàn cầu. Đáy biển rải rác các đứt gãy, thung lũng nứt rạn, cấu trúc núi lửa và đới hút chìm; nhiều nơi sâu từ hàng trăm đến hàng ngàn mét, khiến nhận thức của con người về diện mạo thực sự của nó còn rất hạn chế.

Vào ngày 8 tháng 5 năm 2026, các máy đo địa chấn lần đầu tiên ghi nhận được một loạt các tín hiệu động đất. Không lâu sau, nhiều vệ tinh liên tiếp phát hiện những điểm bất thường trên mặt biển. Vệ tinh Aqua và Terra của NASA đã chụp được lượng lớn các cột hơi nước màu trắng bốc lên; vệ tinh PACE quan sát thấy màu sắc nước biển xung quanh điểm phun trào đột ngột thay đổi. Sau đó, vệ tinh Sentinel-2 của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu cùng vệ tinh Landsat 9 do NASA và Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) hợp tác vận hành đã chụp được hình ảnh hoạt động của núi lửa gần mặt biển.

Ngày 12 tháng 5, cảm biến trên vệ tinh Suomi NPP đã phát hiện một vùng dị thường nhiệt rộng 7 km vuông, cho thấy magma nhiệt độ cao đã tiến sát mặt biển.

Mặt biển trôi nổi đầy đá núi lửa, có thể hình thành vùng đất mới

Đi kèm với đợt phun trào không chỉ có tro bụi núi lửa và hơi nước, hình ảnh vệ tinh còn ghi lại rõ nét những mảng đá bọt lớn trôi nổi trên mặt biển. Những viên đá bọt được cấu tạo từ đá núi lửa chứa đầy bọt khí này có mật độ thấp nên có thể nổi trên mặt biển trong thời gian dài, sau đó trôi theo dòng hải lưu tạo thành những dải cảnh quan kéo dài từ hàng chục đến hàng trăm kilomet.

NASA cho biết, hiện tại đã quan sát thấy lượng lớn đá bọt tiếp tục lan rộng ra bên ngoài, điều này cũng cho thấy núi lửa vẫn đang không ngừng phun trào. Nếu đợt phun trào tiếp diễn, dung nham liên tục tích tụ, rất có khả năng nó sẽ phá vỡ mặt biển và hình thành một hòn đảo núi lửa hoàn toàn mới. Tuy nhiên, những hòn đảo mới sinh có thể không tồn tại được lâu. Một số đảo núi lửa mới hình thành có thể nhanh chóng bị sóng biển xói mòn và sụp đổ, hoặc cũng có thể thay đổi hình dạng dưới hoạt động liên tục của núi lửa và lại chìm xuống biển.

Một viên đá màu hồng hé lộ sức mạnh đáng kinh ngạc của núi lửa biển sâu

Đá bọt đã để lại không ít manh mối cho những ngọn núi lửa dưới đáy biển. Vào năm 2012, núi lửa Havre nằm ở phía Tây Nam Thái Bình Dương, cách Tonga 1.200 km từng xảy ra một đợt phun trào dưới biển sâu. Mặc dù lúc đó không có ai tận mắt chứng kiến cảnh núi lửa bùng nổ, nhưng những mảng đá bọt khổng lồ hình thành trên mặt biển sau này đã trở thành bằng chứng quan trọng cho các nghiên cứu, trong đó điều khiến các nhà nghiên cứu ngạc nhiên nhất là một số viên đá bọt lại có màu hồng.

Nghiên cứu chỉ ra rằng, màu sắc này không phải hình thành tự nhiên, mà là dấu vết để lại do quá trình oxy hóa của các khoáng chất sắt vi lượng bên trong khi đá bọt tiếp xúc với không khí ở nhiệt độ trên 700°C. Đỉnh của núi lửa Havre nằm dưới mực nước biển khoảng 900 mét, điều này có nghĩa là magma nóng rực phải xuyên qua lớp nước biển dày gần 1 km và vẫn duy trì nhiệt độ đủ cao để bùng phát khỏi mặt biển, thì mới có thể hình thành những viên đá bọt màu hồng này.

Nhóm nghiên cứu suy đoán, sức mạnh bùng nổ của một số ngọn núi lửa biển sâu có thể mạnh hơn nhiều so với những gì chúng ta tưởng tượng trước đây, chúng có thể trực tiếp phun một lượng lớn đá bọt nhiệt độ cao lên không trung trong thời gian cực ngắn, sau đó rơi trở lại mặt biển và trôi nổi.

Biển sâu ẩn chứa vô số điều chưa biết

Ngọn núi lửa ở biển Bismarck lần này liệu có sinh ra một hòn đảo mới hay không, hiện tại vẫn chưa có câu trả lời. Nó có thể ngừng hoạt động chỉ trong vài ngày ngắn ngủi, hoặc cũng có thể kéo dài vài tháng hoặc lâu hơn. Trong lịch sử, vùng biển lân cận từng xuất hiện đợt phun trào dưới đáy biển chỉ kéo dài 4 ngày, song cũng có những kỷ lục về hoạt động núi lửa kéo dài gần 4 năm.

Bất kể cuối cùng có xuất hiện vùng đất mới hay không, hoạt động của núi lửa biển sâu diễn ra ngoài tầm nhìn của con người này một lần nữa minh chứng rằng Trái đất vẫn là một hành tinh đang không ngừng thay đổi.

Theo Vision Times