Đế chế 4 nghìn tỷ đô của Cook và Thỏa thuận Faustian: Apple đã “nuôi lớn” ĐCSTQ như thế nào

Sự nghiệp CEO Apple của Tim Cook đang đi đến hồi kết. Người cầm lái đã đưa Apple lên đỉnh cao vốn hóa 4 nghìn tỷ đô la này đang phải đối mặt với một cuộc giám sát lịch sử khắt khe hơn nhiều so với các báo cáo tài chính của Phố Wall. Patrick McGee, tác giả bình luận về cuốn sách Apple in China (Apple tại Trung Quốc) và là một nhà báo tài chính kỳ cựu, gần đây đã xuất bản một bài viết chỉ ra một cách sắc bén: Dù Cook đã tạo ra khối tài sản chưa từng có cho các cổ đông, nhưng chiến lược “đặt cược vào Trung Quốc” của ông, một cách vô hình, đã trở thành động lực lớn nhất cho sự trỗi dậy của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).

Đây không chỉ là lịch sử phát triển của một doanh nghiệp, mà còn là một câu chuyện cảnh báo về việc tư bản phương Tây vì lợi ích ngắn hạn mà thỏa hiệp, “truyền máu” cho một chế độ độc tài, để rồi cuối cùng chịu cảnh “nuôi hổ diệt thân”.

Chuyển giao công nghệ mang tính lịch sử: Ai đang “tiếp tay” cho ĐCSTQ?

Trong bài viết của mình, McGee khẳng định: “Không có công ty nào mang lại nhiều sự giúp đỡ cho Tập Cận Bình hơn Apple.” Đây không phải là lời nói giật gân.

Dưới sự điều hành của Cook, Apple không chỉ đơn thuần là xây dựng các nhà máy gia công tại Trung Quốc đại lục, mà còn thực hiện một cuộc “chuyển giao quy trình và kiến thức mang tính lịch sử”. Kể từ năm 2008, Apple và các nhà cung cấp của họ đã đào tạo tới 30 triệu công nhân tại Trung Quốc. Apple đã rót hàng trăm tỷ đô la đầu tư, trực tiếp nâng tầm hàng trăm nhà máy Trung Quốc từ mức độ công nghệ thấp lên đẳng cấp sản xuất hàng đầu thế giới.

Một chi tiết đáng kinh ngạc là: Trụ sở chính của Apple tại California từng thường xuyên phái một lượng lớn kỹ sư đến Trung Quốc để điều phối sản xuất. Vì điều này, Cook thậm chí đã thuyết phục United Airlines mở ba chuyến bay thẳng mỗi tuần từ San Francisco đến Thành Đô và Hàng Châu. Lý do Apple đưa ra vô cùng tự tin: Chỉ riêng những ghế hạng nhất mà Apple mua đứt cũng đủ giúp các chuyến bay này sinh lời ngay cả khi toàn bộ khoang phổ thông trống rỗng.

Dòng kỹ sư hàng đầu phương Tây không ngừng bay đến Trung Quốc này không chỉ mang theo các đơn đặt hàng, mà còn để lại bản thiết kế, quy trình công nghệ, thiết bị máy móc tiên tiến và kinh nghiệm quản lý. Chính sự “nuôi dưỡng công nghệ” toàn diện này đã nâng cao đáng kể vị thế kinh tế và thực lực công nghệ của Trung Quốc, trực tiếp giúp ĐCSTQ tạo ra một đế chế sản xuất đỏ đủ sức “bóp nghẹt” chuỗi cung ứng toàn cầu như hiện nay. Ngày nay, giới lãnh đạo cấp cao của ĐCSTQ đã coi mình là đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ của Mỹ, và đằng sau điều đó, Apple “có công không nhỏ”.

Sự đạo đức giả của tiêu chuẩn kép: Cúi đầu và im lặng trước chính quyền độc tài

Cái giá khổng lồ của việc kinh doanh tại Trung Quốc là Apple phải “nhắm mắt làm ngơ”, thậm chí trở thành đồng lõa trước sự cai trị độc tài và đàn áp nhân quyền ngày càng bành trướng của ĐCSTQ.

Tại Mỹ, Cook là một “nhà hoạt động xã hội” cấp cao. Ông thường xuyên lên tiếng về quyền bầu cử, bảo vệ môi trường, quản lý doanh nghiệp và quyền lợi của cộng đồng LGBTQ, tự định vị mình là hình mẫu đạo đức của phe tiến bộ. Tuy nhiên, khi bước qua Thái Bình Dương để đối mặt với sự bạo ngược của ĐCSTQ, vị CEO này lại thể hiện một sự im lặng và phục tùng đến ngạt thở.

Đối với việc ĐCSTQ đàn áp tàn nhẫn những người biểu tình dân chủ ở Hồng Kông, kết án nặng nề ông trùm truyền thông Lê Trí Anh (Jimmy Lai), và thực hiện các hành vi diệt chủng đối với người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương, Cook chưa bao giờ hé răng nói nửa lời phản đối.

Không chỉ vậy, Apple còn trở thành công cụ nối dài cho hệ thống kiểm duyệt ngôn luận của ĐCSTQ. Theo chỉ thị từ Bắc Kinh, Apple đã gỡ bỏ hàng chục nghìn ứng dụng khỏi App Store khu vực Trung Quốc (bao gồm cả phần mềm vượt tường lửa và ứng dụng tin tức). Trầm trọng hơn, Apple đã chuyển dữ liệu đám mây iCloud của người dùng Trung Quốc đại lục sang các máy chủ do một doanh nghiệp nhà nước (Vân Thượng Quý Châu) vận hành. Điều này đồng nghĩa với việc quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân của hàng trăm triệu người dùng đại lục có thể bị phơi bày dưới sự giám sát của các cơ quan an ninh quốc gia ĐCSTQ bất cứ lúc nào.

Né tránh Đài Loan: Một sự vắng mặt mang tính mỉa mai nhất

Bài viết của McGee đề cập đến một chi tiết mang tính minh họa rõ nhất: Kể từ khi đảm nhận vị trí CEO Apple, Cook chưa từng đặt chân đến Đài Loan.

Là người đứng đầu công ty công nghệ mang tính biểu tượng nhất toàn cầu, “huyết mạch” của Apple – những con chip tiên tiến nhất – gần như phụ thuộc hoàn toàn vào TSMC của Đài Loan. Tuy nhiên, Cook lại cố ý né tránh việc đến thăm nơi đặt trụ sở của nhà cung cấp quan trọng nhất này. Lý do đã quá rõ ràng: Ông cực kỳ sợ làm mếch lòng Bắc Kinh. Thái độ nhượng bộ hoàn toàn trước lằn ranh đỏ chính trị của ĐCSTQ chỉ để giữ lấy thị trường Trung Quốc đã phơi bày một cách trần trụi sự yếu hèn của tư bản đa quốc gia trước cường quyền.

Loại bỏ rủi ro vi mô, nhưng lại phóng đại cuộc khủng hoảng vĩ mô của thế giới tự do

Năm này qua năm khác, bằng khả năng quản lý chuỗi cung ứng tuyệt đỉnh, Cook đã loại bỏ các “rủi ro vi mô” trong hoạt động kinh doanh của Apple, giúp báo cáo tài chính của công ty luôn ổn định và rực rỡ. Nhưng ông lại nhắm mắt làm ngơ trước một “rủi ro vĩ mô” chí mạng: Ông đã ràng buộc phần lớn hoạt động kinh doanh và công nghệ của Apple vào một quốc gia độc tài đối địch với các giá trị phổ quát của phương Tây.

Đáng tiếc thay, Apple không phải là trường hợp duy nhất. Trong hai thập kỷ qua, vô số công ty Mỹ và phương Tây vì theo đuổi chi phí rẻ hơn và báo cáo tài chính đẹp hơn, cũng giống như Apple, đã dâng hai tay hàng loạt công nghệ ứng dụng, thiết bị máy móc và quy trình sản xuất cho ĐCSTQ.

Đây là một “thỏa thuận Faustian” điển hình, nơi Phố Wall bán đứng an ninh và hàng rào công nghệ dài hạn của thế giới tự do để đổi lấy núi vàng ngắn hạn; trong khi ĐCSTQ tận dụng lòng tham của tư bản phương Tây để hoàn thành việc nâng cấp bộ máy toàn trị của mình. Khi Cook mang theo hào quang 4 nghìn tỷ đô la bước vào tuổi nghỉ hưu, sự phán xét của lịch sử có lẽ chỉ mới bắt đầu: Những công nghệ và của cải mà các nhà tư bản để lại cho ĐCSTQ, cuối cùng sẽ trở thành lưỡi dao sắc nhọn đâm ngược lại xã hội tự do.

(Bài viết chỉ thể hiện lập trường và quan điểm cá nhân của tác giả)

Theo Vision Times