Cố vấn Đài Loan đề nghị tăng năng lực ứng phó nguy cơ thao túng thông tin bằng AI

Các thành viên tư vấn của Ủy ban Đại lục Đài Loan cho rằng Đài Loan cần theo dõi năng lực tạo nội dung, nhắm mục tiêu và thao túng thông tin của các mô hình AI do Trung Quốc phát triển, đồng thời tăng khả năng phát hiện, cảnh báo sớm và ứng phó với chiến tranh nhận thức.

Theo bài viết của phóng viên Chung Nguyên (鍾元), The Epoch Times, Ủy ban Đại lục Đài Loan gần đây tổ chức phiên họp tư vấn thứ 83, với chủ đề ảnh hưởng của những vấn đề về cơ cấu và phát triển kinh tế Trung Quốc đối với kinh tế, thương mại quốc tế và hai bờ eo biển, cùng các biện pháp ứng phó. Ủy ban công bố bản tóm lược cuộc họp ngày 30/10.

Trong báo cáo mở đầu, học giả tham dự nhận định từ khi thị trường bất động sản Trung Quốc suy sụp năm 2021, đóng góp của lĩnh vực này đối với tăng trưởng chuyển từ dương sang âm, khiến tình trạng nhu cầu nội địa yếu về cơ cấu ngày càng nghiêm trọng. Theo nhận định này, để cạnh tranh với Mỹ về công nghệ, Bắc Kinh tập trung nguồn lực cho các ngành chiến lược mới nổi gắn với khái niệm “lực lượng sản xuất chất lượng mới”, trong khi sản xuất truyền thống, đầu tư tư nhân và tiêu dùng của cư dân tiếp tục trầm lắng.

Học giả cho biết chiến sự Trung Đông năm nay khiến chi phí nguyên liệu đầu vào tăng mạnh; chỉ số giá sản xuất (PPI) của Trung Quốc chuyển sang tăng vào tháng 3, kết thúc hơn ba năm giảm phát ở khâu sản xuất. Tuy nhiên, nhu cầu tiêu dùng ở hạ nguồn vẫn yếu. Tháng 9, PPI không tăng so với cùng kỳ, còn CPI lõi tăng 1,0%, xuất hiện tình trạng CPI cao hơn PPI. Theo phân tích tại cuộc họp, doanh nghiệp vừa và nhỏ có nguy cơ càng sản xuất càng lỗ; tăng trưởng phụ thuộc nhiều vào chính sách và đầu tư của doanh nghiệp nhà nước, thúc đẩy xuất khẩu tăng nhưng làm rõ tình trạng bên ngoài sôi động, bên trong lạnh nhạt, cung mạnh và cầu yếu.

Một số thành viên tư vấn quan ngại nhu cầu trong nước suy yếu đã chuyển thành áp lực xã hội và chi phí quản trị. Thất nghiệp thanh niên ở mức cao; kinh tế việc làm ngắn hạn, linh hoạt thiếu bảo đảm lao động mở rộng, đi cùng lương thấp, giờ làm dài và thu nhập thực tế trì trệ, gây sức ép lên niềm tin tiêu dùng và ổn định xã hội. Họ cho rằng nợ và lãi vay của chính quyền tiếp tục tăng, thu hẹp dư địa tài chính, hạn chế khả năng điều phối chi phúc lợi xã hội và duy trì ổn định ở cơ sở.

Một số thành viên nhận xét dưới sự kiểm soát xã hội chặt chẽ của Đảng Cộng sản Trung Quốc, những vấn đề này khó sớm biến thành bất ổn quy mô lớn. Tuy nhiên, việc tiếp tục siết kiểm soát Internet và dư luận để kiềm chế bất mãn làm tăng chi phí quản trị, tạo vòng luẩn quẩn giữa kinh tế yếu và áp lực quản lý xã hội.

Về thương mại, các thành viên lưu ý xuất khẩu dư thừa công suất của Trung Quốc đang tác động tới nền tảng công nghiệp của nước khác, gây phản ứng mạnh tại châu Âu, Mỹ và Hàn Quốc trước điều được gọi là “cú sốc Trung Quốc 2.0”. Họ xem đây là nguyên nhân chủ yếu của cạnh tranh công nghiệp và va chạm thương mại giữa Bắc Kinh với các nền kinh tế lớn. Các nước đang tiếp tục đàm phán và áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại; Đài Loan có thể chia sẻ với các đối tác dân chủ kinh nghiệm và quan sát tích lũy từ quan hệ kinh tế lâu dài với Trung Quốc.

Một số thành viên đề nghị, trong bối cảnh áp lực kinh tế và xã hội bên trong Trung Quốc gia tăng, cùng việc Bắc Kinh dùng AI để tăng giám sát xã hội và thực thi pháp luật bằng công nghệ, Đài Loan cần theo dõi năng lực tạo nội dung, phân phối có mục tiêu và thao túng thông tin của các mô hình AI Trung Quốc. Họ khuyến nghị đề phòng việc sử dụng những công cụ đó để liên tục gây sức ép vùng xám và tiến hành chiến tranh nhận thức; củng cố khả năng phát hiện, cảnh báo, xử lý kịp thời, cũng như an ninh và sức chống chịu của hệ thống thông tin.

Một số thành viên cho rằng Bắc Kinh đang chấp nhận hy sinh kích thích nhu cầu nội địa trong ngắn hạn để dồn nguồn lực cho ngành chiến lược cốt lõi, nhằm giảm phụ thuộc vào Mỹ trong sản xuất chip AI, mô hình ngôn ngữ lớn và trí tuệ nhân tạo hiện thân. Tuy nhiên, mô hình này tương tự nhóm “ba sản phẩm mới” trong sản xuất xanh và công nghệ cao trước đây: dựa nhiều vào trợ cấp trung ương và địa phương, gia tăng thị phần nhưng khó tạo lợi nhuận tương ứng cho doanh nghiệp.

Theo đánh giá được nêu tại cuộc họp, các ngành được nhà nước tập trung hỗ trợ chỉ chiếm khoảng 9% GDP Trung Quốc, 3% việc làm và khoảng 3% nguồn thu thuế. Vì vậy, chúng khó bù đắp trong ngắn và trung hạn phần suy giảm của sản xuất truyền thống và tiêu dùng, vốn chiếm phần lớn nền kinh tế.

Các thành viên cũng nhắc tới việc Trung Quốc tiếp tục kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và các nguyên liệu quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ–Trung và tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Họ đề nghị Đài Loan đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào một thị trường hoặc một quốc gia, tăng sức chống chịu của kinh tế và công nghiệp. Khi AI và công nghệ cao phát triển nhanh, nhân lực công nghệ có thể trở thành đối tượng Bắc Kinh tập trung thu hút; Đài Loan cần củng cố cơ chế giữ chân và bảo vệ nhân lực then chốt.

Tác giả: Chung Nguyên (The Epoch Times). Bản dịch từ The Epoch Times.