Sự xuất hiện của “chấm đỏ nhỏ” bí ẩn cách xa 12 tỷ năm ánh sáng

Trong vũ trụ bao la vô tận, tồn tại rất nhiều thiên thể bí ẩn vẫn chưa thể giải thích hoàn toàn. Trong đó, một nhóm các thiên thể xa xôi được gọi là “những chấm đỏ nhỏ”, kể từ khi được quan sát thấy, đã trở thành một trong những kỳ quan vũ trụ hấp dẫn nhất đối với giới thiên văn học. Giờ đây, một thiên thể đặc biệt cách Trái đất khoảng 11,8 tỷ năm ánh sáng, một lần nữa lại tiếp thêm những bí ẩn mới cho bầu trời sao xa xôi này.

NASA (Mỹ) công bố, Đài thiên văn tia X Chandra đã phát hiện ra một thiên thể xa xôi khác biệt. Vẻ ngoài của nó cực kỳ giống với “những chấm đỏ nhỏ” vốn thu hút nhiều sự chú ý trong những năm gần đây: thể tích nhỏ, có màu đỏ và nằm sâu trong vũ trụ sơ khai. Nhưng điểm khác biệt lớn nhất nằm ở chỗ, nó phát ra tia X rõ rệt, do đó được nhóm nghiên cứu gọi là “chấm tia X”.

Những chấm đỏ nhỏ bí ẩn dạng này đã lần lượt được phát hiện sau khi Kính viễn vọng Không gian James Webb bắt đầu các đợt quan sát khoa học. Chúng phần lớn nằm ở vùng vũ trụ xa xôi cách Trái đất hơn 12 tỷ năm ánh sáng, vẻ ngoài trông có vẻ bình thường nhưng lại mang màu đỏ rực rỡ, vì vậy được gọi chung là “những chấm đỏ nhỏ”. Những thiên thể này luôn có một đặc điểm chung, đó là hầu như không quan sát thấy tia X nào, do đó bản chất thực sự của chúng vẫn luôn là một điều khó hiểu.

Tuy nhiên, chấm tia X được phát hiện lần này đã phá vỡ đặc điểm đó, nó không chỉ giữ lại vẻ ngoài của một chấm đỏ nhỏ mà còn liên tục phát ra tia X, khiến nó trở thành một ví dụ cực kỳ đặc biệt được biết đến hiện nay, và cũng giúp nó trở thành một manh mối quan trọng để kết nối các thiên thể vũ trụ khác nhau. NASA chỉ ra rằng, thiên thể đặc biệt này cách Trái đất khoảng 11,8 tỷ năm ánh sáng. Trong các hình ảnh quang học và hồng ngoại do Kính viễn vọng Không gian Hubble chụp được, có thể nhìn thấy khu vực mà nó tọa lạc, trong khi Đài thiên văn tia X Chandra đã ghi lại rõ ràng tín hiệu tia X mà nó phát ra. Sự đối chiếu lẫn nhau giữa hai đợt quan sát ở các bước sóng khác nhau đã làm cho thiên thể bí ẩn vốn ẩn mình ở nơi sâu thẳm của vũ trụ này dần lộ diện.

Dữ liệu quan sát còn cho thấy, độ sáng của tia X do thiên thể này phát ra không hề cố định mà sẽ có sự thay đổi rõ rệt theo thời gian, hình thành nên một hiện tượng vũ trụ đáng chú ý khác. NASA cho biết, sự thay đổi như vậy có thể mang ý nghĩa là lớp khí dày đặc bao quanh thiên thể không hoàn toàn khép kín, mà tồn tại một số khu vực loãng hơn, khiến cho một phần tia X có thể xuyên qua. Khi các luồng khí xung quanh liên tục di chuyển, các khu vực có mật độ khác nhau sẽ luân phiên che khuất ánh sáng, do đó tạo thành hiện tượng độ sáng lúc mạnh lúc yếu.

Bởi vì chấm tia X này đồng thời sở hữu cả vẻ ngoài của một chấm đỏ nhỏ và đặc trưng tia X hiếm thấy, các nhà nghiên cứu suy đoán rằng nó có thể đại diện cho một giai đoạn vũ trụ chưa được xác nhận trước đây, là quá trình những chấm đỏ nhỏ dần chuyển hóa thành một loại thiên thể vũ trụ rực sáng khác. Mặc dù vậy, NASA cũng chỉ ra rằng, hiện tại vẫn tồn tại một khả năng khác, đó là bản thân thiên thể này thực ra thuộc loại thiên thể vũ trụ khá phổ biến, chỉ là lớp ngoài của nó bị che khuất bởi một loại bụi đặc biệt chưa từng thấy, nên mới thể hiện ra vẻ ngoài giống như một chấm đỏ nhỏ. Trong tương lai vẫn cần quan sát nhiều hơn nữa mới có thể xác nhận được danh tính thực sự của nó.

Điều đáng chú ý là, thiên thể bí ẩn này thực ra đã tồn tại từ lâu trong các dữ liệu quan sát được tích lũy hơn mười năm qua của Đài thiên văn tia X Chandra, chỉ là trước khi Kính viễn vọng Không gian Webb bắt đầu quan sát cùng khu vực đó, người ta vẫn luôn không nhận ra nó có tính chất đặc biệt đến vậy.

Khi các kính viễn vọng thiên văn khác nhau từ các dải bước sóng sở trường của riêng mình cùng chiêm ngưỡng chung một vùng trời sao vũ trụ, thiên thể kỳ lạ nhấp nháy ánh sáng đỏ bí ẩn kèm theo tia X nằm cách xa hàng chục tỷ năm ánh sáng này cũng dần hé lộ sự tồn tại của nó, trở thành một trong những hiện tượng tự nhiên đáng chú ý nhất trong vũ trụ sơ khai.

Theo VisionTimes