Phú Ngọc nỗ lực tái sinh di sản mây tre đan tại làng nghề Phú Túc

Check-in tại không gian của Phú Ngọc, một cơ sở nỗ lực làm mới nghề mây tre đan tại làng nghề Phú Túc

Nằm ở xã Phượng Dực, Hà Nội, làng nghề Phú Túc nổi tiếng với các sản phẩm đan từ cỏ tế, mây, tre đan… Làng nghề này đang gây dấu ấn mạnh mẽ khi tái định nghĩa giá trị của vật liệu bản địa trong đời sống mới. Cỏ tế từng gắn liền với rổ rá, giỏ đựng, nón lá, nay bước vào không gian nội thất cao cấp, từ quán cà phê, homestay đến resort. Việc Hà Nội công nhận Phú Túc là điểm du lịch làng nghề đã đặt nền móng cho một hướng đi bền vững hơn.

Trong dòng chảy đổi mới tại làng nghề mây tre đan Phú Túc, cơ sở Phú Ngọc đóng vai trò như người “biên dịch” giữa quá khứ và hiện tại. Họ không phá vỡ bản chất của mây, tre, cói hay cỏ tế, mà tinh chỉnh chúng để phù hợp với nhịp sống đương đại.

Các mẫu túi xách phù hợp cho đi biển mùa hè

Phú Ngọc và công cuộc “làm mới” vật liệu mây tre đan truyền thống

Ở cơ sở Phú Ngọc, vật liệu không còn là yếu tố phụ trợ mà trở thành ngôn ngữ chính. Một chiếc đèn mây đan có thể định hình cảm xúc cả không gian.

Các sản phẩm đèn mây tre ứng dụng rất nhiều trong thiết kế nội thất, từ dáng tròn cổ điển đến hình giọt nước, đèn cụm… Khi khách hàng mua sản phẩm, họ sẽ được tư vấn trang trí như thế nào co phù hợp. Với khách sạn hay resort, quy mô thiết kế được đẩy lên một cấp độ khác. Những chiếc đèn kích thước lớn, đan cầu kỳ, thả từ trần cao không chỉ lấp đầy khoảng trống thị giác, mà còn đưa thủ công truyền thống bước vào nghệ thuật sắp đặt, định hình trải nghiệm của du khách ngay từ cái nhìn đầu tiên.

Đằng sau vẻ ngoài mộc mạc là một hệ thống kỹ thuật được kiểm soát chặt chẽ. Phần đui đèn, dây dẫn và các thông số điện đều phải đạt tiêu chuẩn an toàn, đảm bảo khả năng chịu lực và độ bền khi sử dụng lâu dài. Đây chính là điểm khác biệt quan trọng giúp sản phẩm làng nghề bước vào các không gian cao cấp, nơi chất lượng luôn đặt lên hàng đầu.

Ngoài đèn trang trí, các sản phẩm décor như lọ hoa, đĩa cói… cũng luôn thay đổi để bắt kịp xu hướng. Bảng màu đa dạng hơn, thậm chí xuất hiện những gam màu độc lạ, táo bạo nhằm phù hợp với thị hiếu của thế hệ trẻ.

Đèn ngủ đan thủ công bằng mây

Nếu trước đây, khách hàng ưa chuộng các sản phẩm đan hình thù động vật, thì hiện tại, xu hướng đã dịch chuyển sang tính ứng dụng. Những món đồ như kệ, giá, thùng giặt… vừa sử dụng, vừa có giá trị thẩm mỹ đang chiếm ưu thế.

Một sản phẩm có thể mất vài ngày công của nghệ nhân, từ khâu chọn nguyên liệu cho đến cách đan. Chính sự chậm rãi này tạo nên giá trị. Sản phẩm mang dấu ấn cá nhân, không thể sao chép hàng loạt. Đó là điều mà máy móc chưa thay thế cảm xúc của bàn tay con người.

Thách thức lớn nhất là khi người trẻ rời xa làng nghề

Dẫu vậy, hành trình bảo tồn không thiếu những trở ngại. Lớp trẻ ngày nay có xu hướng tìm kiếm các công việc hiện đại hơn, khiến nguồn nhân lực kế cận trở nên mong manh. Nghề thủ công, với đặc thù cần sự kiên nhẫn và thời gian học hỏi dài, đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt người kế thừa.

Điểm sáng nằm ở sự thay đổi trong nhận thức. Thế hệ Gen Z bắt đầu xu hướng đánh giá cao giá trị thủ công, tính bền vững và yếu tố văn hóa. Khi làng nghề trở thành địa điểm check-in, trải nghiệm, người trẻ có thể chủ động tiếp cận, chia sẻ trên mạng xã hội, họ sẽ ủng hộ làng nghề nhiều hơn.

Thiết kế bền vững: cỏ, mây, tre trở thành lựa chọn của tương lai

Trong bối cảnh toàn cầu hướng đến tiêu dùng xanh, vật liệu tự nhiên như cỏ tế, mây hay tre mang lợi thế rõ rệt. Chúng tái tạo nhanh, ít phát thải trong quá trình sản xuất, hạn chế hóa chất và có thể tái sử dụng, cũng như phân hủy sinh học, giúp giảm rác thải nhựa. Quan trọng nhất, làng nghề còn duy trì, người dân vẫn sẽ có kế sinh nhai. Đây cũng là một yếu tố quan trọng của phát triển bền vững.

Du lịch trải nghiệm là xu hướng mới cho làng nghề mây tre đan Phú Túc

Không gian trải nghiệm mây tre đan Phú Ngọc đang mở ra một mô hình du lịch mới. Việc du khách tự tay đan chiếc túi hay món đồ nhỏ mang lại cảm giác kết nối sâu sắc với văn hóa bản địa. Đây là chìa khóa phát triển du lịch di sản trong bối cảnh hiện nay. Khi trải nghiệm trở thành trung tâm, giá trị làng nghề được nhân lên, tạo động lực kinh tế, củng cố bản sắc văn hóa.

Nếu phải chọn một biểu tượng cho làng nghề Phú Túc hôm nay, đó có lẽ là chiếc đèn mây đan. Ánh sáng từ chiếc đèn truyền thống ấy được thắp lên trong bối cảnh hiện đại, như cách một làng nghề bước ra thế giới mà vẫn giữ được “hồn cốt” của mình.

DI SẢN VIỆT:

Harper’s Bazaar Việt Nam