Triển lãm Vũ Lân Khai Hội đưa người xem về với đêm hội Trung Thu truyền thống

Lấy hình tượng Lân làm biểu tượng dẫn lối, triển lãm Vũ Lân Khai Hội mở ra không gian của ký ức, nơi tiếng trống hội, chiếc đèn giấy và những món đồ chơi thủ công đưa công chúng trở về với một mùa Trung Thu giàu bản sắc trong đời sống văn hóa Việt.

Triển lãm Vũ Lân Khai Hội khơi dậy ký ức về đêm Trung Thu

Giữa nhịp sống đương đại, Trung Thu vẫn trở về mỗi năm cùng ánh trăng rằm, những chiếc bánh nướng, bánh dẻo và tiếng trống lân rộn ràng trên phố. Thế nhưng, phía sau những hình ảnh quen thuộc ấy là cả một thế giới văn hóa từng được tạo nên từ bàn tay người thợ, những phong tục dân gian và ký ức tuổi thơ được truyền qua nhiều thế hệ.

Triển lãm Vũ Lân Khai Hội, diễn ra tại TP. HCM, mở ra hành trình tìm về không gian ấy, thông qua hệ thống hiện vật, tư liệu và trải nghiệm xoay quanh văn hóa Trung Thu truyền thống.

Từ nhiều thế kỷ, đêm rằm tháng Tám không chỉ là thời khắc của một mùa trăng tròn. Đây còn là điểm gặp gỡ của tín ngưỡng, lễ nghi, mỹ thuật dân gian và đời sống cộng đồng. Khi tiếng trống lân vang lên, những chiếc đèn được thắp sáng và trẻ nhỏ háo hức bước vào đoàn rước, Trung Thu trở thành một không gian văn hóa sống động, nơi nhiều lớp ký ức cùng hiện diện.

Lấy hình tượng Lân làm biểu tượng dẫn lối, Vũ Lân Khai Hội gợi nhắc khoảnh khắc mở đầu cho mùa hội. Trong văn hóa Việt Nam, Lân không chỉ là linh vật mang ý nghĩa cát tường mà còn gắn với nghệ thuật trình diễn, đời sống tín ngưỡng và những sinh hoạt cộng đồng. Hình ảnh đầu lân, tiếng trống hội và những bước nhảy đầy sức sống vì thế đã trở thành một phần không thể thiếu trong ký ức về đêm Trung Thu của nhiều thế hệ.

Triển lãm đưa người xem trở lại với một bối cảnh lễ hội từng hiện diện sinh động trong đời sống người Việt. Đó là những chiếc lồng đèn giấy được làm thủ công, những đầu lân giấy bồi mang màu sắc rực rỡ, mâm bánh mứt chuẩn bị cho đêm đoàn viên hay những món đồ chơi từng được trao từ bàn tay người lớn đến tuổi thơ của biết bao đứa trẻ.

Mỗi hiện vật không chỉ kể một câu chuyện về kỹ thuật chế tác. Đằng sau đó còn là dấu vết của một nghề, một cộng đồng và một quan niệm thẩm mỹ được bồi đắp qua thời gian. Những chiếc đèn có thể mong manh, lớp giấy bồi có thể nhuốm màu năm tháng, nhưng chính sự tồn tại của chúng lại cho thấy sức sống bền bỉ của những giá trị văn hóa từng gắn bó mật thiết với đời sống thường nhật.

Khi Lân dẫn lối vào không gian ký ức

Theo dòng chảy của thời gian, nhiều phong tục và biểu tượng thị giác gắn liền với Trung Thu đã dần lùi xa khỏi đời sống hiện đại. Không ít nghề thủ công truyền thống đứng trước nguy cơ mai một khi những món đồ được sản xuất công nghiệp ngày càng phổ biến. Những chiếc lồng đèn làm bằng giấy và tre, đầu lân chế tác thủ công hay đồ chơi dân gian vì thế không chỉ là vật dụng của một mùa lễ, mà còn trở thành chứng tích của một hệ thống tri thức và kỹ nghệ dân gian phong phú.

Thông qua các hiện vật và tư liệu được nghiên cứu, sưu tầm từ nhiều nguồn, Vũ Lân Khai Hội không đơn thuần tái hiện một mùa Trung Thu đã qua. Triển lãm đặt người xem trước những câu hỏi về sự tiếp nối của ký ức văn hóa: chúng ta lưu giữ điều gì từ quá khứ, và những giá trị ấy có thể bước vào đời sống hôm nay bằng cách nào? Bởi lẽ, di sản không nhất thiết phải nằm yên sau lớp kính trưng bày. Một biểu tượng truyền thống chỉ thực sự tiếp tục sống khi nó vẫn có khả năng được nhìn ngắm, cảm nhận và kể lại bằng ngôn ngữ của những thế hệ mới.

“Vui Hội” và hành trình đưa thủ công truyền thống trở lại đời sống

Song hành cùng triển lãm là bộ sản phẩm thủ công “Vui Hội” do nghệ nhân Vương Giai Huân phát triển. Lấy cảm hứng từ không khí rộn ràng của Tết Trung Thu và những mùa lễ hội dân gian, bộ sưu tập quy tụ các phiên bản đầu lân thu nhỏ được chế tác hoàn toàn bằng kỹ thuật giấy bồi truyền thống.

Ở quy mô thu nhỏ, đầu lân vẫn giữ những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của nguyên mẫu: hình khối đặc trưng, bảng màu rực rỡ và các họa tiết giàu tính biểu tượng. Quá trình chế tác thủ công cũng giúp mỗi sản phẩm mang trong mình dấu ấn riêng của người làm nghề, thay vì trở thành một phiên bản lặp lại được tạo ra từ dây chuyền sản xuất.

“Vui Hội” vì thế không chỉ là một bộ quà tặng hay vật phẩm sưu tầm. Những phiên bản đầu lân thu nhỏ được xem như một cách để nghệ thuật lân sư rồng tìm thấy vị trí mới trong không gian sống đương đại. Khi một biểu tượng truyền thống có thể hiện diện trên bàn làm việc, trong không gian sống hoặc trở thành món quà dành tặng cho người khác, khoảng cách giữa di sản và đời sống cũng dần được thu hẹp.

Với Vũ Lân Khai Hội, hành trình tìm về Trung Thu không chỉ bắt đầu từ hoài niệm. Đó còn là cơ hội để nhìn lại những giá trị đã từng rất quen thuộc, để nhận ra rằng trong tiếng trống lân, ánh đèn giấy và những lớp giấy bồi nhiều màu sắc, một phần ký ức văn hóa vẫn đang âm thầm chờ được đánh thức.

Và có lẽ, giữa một thành phố luôn chuyển động, khoảnh khắc đứng trước những hiện vật của một mùa hội xưa cũng là lúc mỗi người tìm thấy cho mình một con đường trở về với tuổi thơ, với ký ức và với những giá trị chưa bao giờ thực sự biến mất.

TRIỂN LÃM HAY:

Harper’s Bazaar Vietnam