Trào lưu nhuộm da nâu gây tổn thương da nghiêm trọng

Trào lưu nhuộm da nâu (tanmaxxing) . Ảnh: Pexels

Thời gian gần đây, nhiều mỹ nhân Việt chuộng nét đẹp của làn da bánh mật, đua theo trào lưu Tanmaxxing trên TikTok. Tuy nhiên trào lưu nhuộm da nâu chưa bao giờ là không có rủi ro. Hình ảnh làn da mỹ miều của người nổi tiếng có thể khiến fan hâm mộ của họ học hỏi theo một cách cực đoan. Thay vì che chắn và bảo vệ da, nhiều người đang cố tình đẩy cơ thể vào tình trạng tổn thương tột độ dưới ánh nắng mặt trời. Trào lưu này đang khuyến khích người dùng theo đuổi làn da rám nắng tối nhất có thể bằng cách bỏ qua kem chống nắng hoặc tiếp xúc quá nhiều với tia cực tím.

Đằng sau những video lan truyền và vẻ ngoài hào nhoáng của làn da rám nắng là một thực tế đen tối hơn nhiều. Giới chuyên gia y tế đã đồng loạt lên tiếng cảnh báo về những hệ lụy khôn lường có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng từ trào lưu này. Hãy cùng Harper’s Bazaar Việt Nam tìm hiểu sâu về mối lo ngại trên!

Trào lưu Tanmaxxing: Cuộc đua nhuộm da ngăm nâu đến mức cực đoan

Tanmaxxing là một thuật ngữ mạng được ghép từ “tan” (rám nắng) và hậu tố “maxxing” (tối đa hóa). Đúng như tên gọi, những người tham gia trào lưu này đặt mục tiêu sở hữu làn da nâu sậm nhất có thể trong khoảng thời gian ngắn nhất. Đồng thời phớt lờ mọi quy tắc an toàn về da liễu.

Để đạt được hiệu quả tức thì, những người theo đuổi trào lưu Tanmaxxing đang áp dụng hàng loạt phương pháp cực đoan. Trong đó, tiêu biểu nhất là “săn lùng tia UV”. Thay vì tránh nắng gắt, họ cài đặt ứng dụng theo dõi chỉ số tia cực tím (UV Index) và chủ động ra ngoài phơi nắng khi bức xạ ở mức nguy hiểm nhất.

Kế đến là chủ trương bài xích kem chống nắng. Các biện pháp bảo vệ hoàn toàn bị loại bỏ. Nhiều người chuyển sang bôi các loại dầu làm nâu da (tanning oil) để cơ thể hút nắng nhanh hơn.

Sau cùng là lạm dụng công nghệ và hóa chất. Sự hồi sinh của giường tắm nắng (tanning beds) đang diễn ra mạnh mẽ. Đây là cỗ máy phát tia UV nhân tạo cường độ cao. Đáng lo ngại hơn, một bộ phận còn sử dụng các loại xịt mũi làm nâu da trôi nổi chứa hormone Melanotan nhân tạo nhằm kích thích ép cơ thể sản sinh melanin. Một số khác còn kết hợp giải pháp tiêm không được kiểm soát liều lượng chặt chẽ.

Sức hấp dẫn của làn da rám nắng vốn dĩ không phải là điều mới mẻ. Ảnh: Pexels

Mục tiêu vì thẩm mỹ hơn là vì sức khỏe

Những người tham gia trào lưu nhuộm da nâu Tanmaxxing có niềm tin rằng làn da rám nắng tối màu trông hấp dẫn hơn, khỏe mạnh hơn hoặc có đường nét rõ ràng hơn. Sức hấp dẫn của làn da rám nắng vốn dĩ không phải là điều mới mẻ. Trong nhiều thập kỷ, làn da rám nắng đã được gắn liền với lối sống xa hoa, vô tư và vẻ đẹp đi kèm.

Mạng xã hội chỉ đơn giản là làm nổi bật thêm lý tưởng đó. Và rồi biến làn da nâu sẫm thành một chuẩn mực thẩm mỹ đáng mơ ước thông qua vô số video và nội dung TikTok được chọn lọc kỹ lưỡng.

Đáng lo ngại, xu hướng này dường như đặc biệt phổ biến ở thế hệ Z và thanh thiếu niên. Nhiều người trong số họ tiếp xúc với những người sáng tạo nội dung coi làn da rám nắng là chuẩn mực của vẻ đẹp. Nghiên cứu của Hiệp hội Da liễu Canada về sự khác biệt giữa nhận thức và hành vi tắm nắng ở thế hệ Z cho thấy gần 39% đã cố tình tắm nắng trong năm trước đó. Và 72% trong số những người tắm nắng thực hiện việc này ngoài trời nắng gắt.

>>>GIẢI THÍCH: SỬ DỤNG KEM CHỐNG NẮNG CÓ GÂY THIẾU HỤT VITAMIN D TRONG CƠ THỂ?

Làn da rám nắng không đồng nghĩa với làn da khỏe mạnh, dưới cái nhìn của y học

Tiến sĩ El Muntasar là bác sĩ đa khoa thuộc Hệ thống Y tế Quốc gia Anh (NHS). Ông lên tiếng cảnh báo: “Vấn đề lớn nhất là xu hướng này khuyến khích mọi người cố tình tiếp xúc với mức độ bức xạ tia cực tím có hại”.

Làn da rám nắng là cơ chế tự vệ của da chống lại bức xạ tia cực tím. Khi da tiếp xúc với tia cực tím, nó sẽ sản sinh ra nhiều melanin hơn, sắc tố tạo màu cho da. Sự gia tăng sắc tố này là một nỗ lực để bảo vệ DNA bên trong các tế bào da khỏi bị tổn thương thêm.

Nói cách khác, làn da rám nắng là bằng chứng cho thấy da đã tiếp xúc đủ lượng tia cực tím để kích hoạt phản ứng bảo vệ của nó.

“Từ góc độ y học, không có khái niệm nào gọi là làn da rám nắng khỏe mạnh do tiếp xúc với tia cực tím gây ra”, ông nói thêm. “Nhiều người cho rằng làn da rám nắng là biểu hiện của sức khỏe tốt. Nhưng về mặt sinh học, nó thể hiện sự tổn thương da đối với những người không có cơ địa da sẫm màu. Vẻ ngoài khỏe mạnh và sức khỏe thực sự của da là hai điều rất khác nhau.”

>>>TÌM HIỂU: NGUYÊN NHÂN GÂY THÂM NÁM, CÁCH CẢI THIỆN NHỮNG VẾT THÂM NÁM LÂU NĂM

Ảnh: Pexels

Quan niệm sai lầm dai dẳng về “lớp nền rám nắng bảo vệ”

Một quan niệm sai lầm về việc tắm nắng vẫn tồn tại cho đến nay là niềm tin rằng lớp da rám nắng cơ bản có thể giúp ngăn ngừa cháy nắng và thậm chí bảo vệ chống lại ung thư da.

“Việc tạo lớp da rám nắng cơ bản chỉ cung cấp rất ít khả năng bảo vệ chống lại tia cực tím. Và chắc chắn không nên được coi là một chiến lược để ngăn ngừa cháy nắng hoặc ung thư da”, Tiến sĩ El Muntasar cho biết. “Bất kỳ sự bảo vệ tối thiểu nào đạt được đều phải trả giá bằng tổn thương DNA của da. Điều này giống như cố tình tự làm tổn thương bản thân với hy vọng ngăn ngừa một chấn thương trong tương lai.”

Thay vào đó, các biện pháp bảo vệ hiệu quả nhất vẫn giữ nguyên. Cụ thể là sử dụng kem chống nắng phổ rộng, tìm bóng râm, mặc quần áo bảo hộ và hạn chế tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời. Đây chính là những biện pháp phòng ngừa mà trào lưu Tanmaxxing lại bỏ qua.

Nhuộm da nâu bằng tia UV mang lại tác động lâu dài lên da như thế nào?

Việc phơi nhiễm tia UV cường độ cao liên tục mang lại hai hệ lụy thảm khốc.

Nguy cơ ung thư da tăng vọt: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp giường tắm nắng vào cùng nhóm tác nhân gây ung thư với thuốc lá. Làn da liên tục bị “đốt cháy” làm tăng đột biến nguy cơ mắc u hắc tố (melanoma). Đây là dạng ung thư da có tỷ lệ tử vong cao nhất. Da có khả năng tự phục hồi đáng kinh ngạc, nhưng nó không hoàn hảo. Tổn thương do tiếp xúc với tia cực tím tích lũy theo thời gian. Nó có nghĩa là những vết cháy nắng và thói quen tắm nắng quá mức thời niên thiếu và tuổi đôi mươi của bạn vẫn có thể gây ra hậu quả hàng chục năm sau đó.

Lão hóa sớm không thể đảo ngược: Tia cực tím phá hủy triệt để cấu trúc collagen và elastin dưới da. Hậu quả nhãn tiền sau khi trào lưu hạ nhiệt sẽ là một làn da khô ráp, nhăn nheo, chảy xệ và đầy các đốm đồi mồi. Trên thực tế, Tiến sĩ El Muntasar lưu ý rằng một phần đáng kể các dấu hiệu lão hóa da có thể nhìn thấy được là do tiếp xúc tích lũy với ánh nắng mặt trời chứ không phải do quá trình lão hóa tự nhiên.

>>>XEM THÊM: KHI NÀO DA BẮT ĐẦU LÃO HÓA? KHOA HỌC TÌM RA ĐỘ TUỔI LÃO HÓA

Ảnh: Pexels

Làm sao để tạo màu da nâu an toàn?

Các chuyên gia da liễu khẳng định khao khát sở hữu làn da bánh mật không có gì sai. Nhưng cách thực hiện mới là vấn đề. Tanmaxxing đem lại một ảo tưởng nguy hiểm rằng làn da sẫm màu hơn đồng nghĩa với làn da khỏe mạnh hơn. Các chuyên gia y tế cho biết điều ngược lại mới đúng.

Thay vì tự đặt cược sức khỏe của bản thân, người tiêu dùng hoàn toàn có thể tìm đến các sản phẩm nhuộm da không cần nắng (sunless tanners). Các loại kem, xịt tạo màu tạm thời này giúp nhuộm nâu lớp tế bào chết trên bề mặt da một cách an toàn mà không can thiệp vào cấu trúc tế bào gốc.

Ngoài ra, cũng cần thay đổi quan niệm về việc tắm nắng. Làn da rám nắng càng ít được coi là chuẩn mực của vẻ đẹp, thì mọi người càng ít cảm thấy áp lực phải tiếp xúc với mức độ tia cực tím có hại để theo đuổi nó.

Tanmaxxing có thể giúp bạn bắt kịp xu hướng trên mạng xã hội trong mùa hè này. Song, cái giá phải trả là sức khỏe của làn da trong suốt phần đời còn lại. Hãy tỉnh táo để bảo vệ chính mình.

TÌM HIỂU VỀ KEM CHỐNG NẮNG:

Harper’s Bazaar Việt Nam