Lạc vào kỷ nguyên “hậu con người” ở triển lãm Olit Olit Che Cha Chà Uytt Chit Chítt

Triển lãm thể nghiệm mới nhất của nghệ sĩ Trương Công Tùng chọn một chuỗi thanh âm trúc trắc để tạo ra một bức tranh suy tưởng sâu sắc về sự tồn tại của nhân loại trong bối cảnh công nghiệp hóa

Triển lãm Olit Olit Che Cha Chà Uytt Chit Chítt của nghệ sĩ Trương Công Tùng. Ảnh: Á Space

Giữa lòng Hà Nội có một không gian nghệ thuật đang thách thức mọi giác quan và giới hạn nhận thức của công chúng. Không mang một cái tên mỹ miều hay dễ nhớ, triển lãm thể nghiệm mới nhất của nghệ sĩ Trương Công Tùng chọn một chuỗi thanh âm trúc trắc làm tựa đề: Olit Olit Che Cha Chà Uytt Chit Chítt. Đằng sau âm vang kỳ lạ ấy là một bức tranh suy tưởng sâu sắc về sự tồn tại của nhân loại trong bối cảnh công nghiệp hóa.

Triển lãm Olit Olit Che Cha Chà Uytt Chit Chítt: Tiếng vọng từ thế giới giả tưởng

Ngay từ tên gọi, triển lãm Olit Olit Che Cha Chà Uytt Chit Chítt đã như một lời mời gọi đầy thách đố. Đủ sức kéo người xem bước ra khỏi thực tại để bước vào một thế giới giả tưởng. Đang diễn ra tại không gian Á Space (Long Biên, Hà Nội), triển lãm là sự tiếp nối những nỗ lực thử nghiệm liên tục của nghệ sĩ Trương Công Tùng về mặt vật chất và các dạng thức đa dạng của nghệ thuật điêu khắc đương đại.

Ảnh: Á Space

Khác với những triển lãm thị giác thông thường, trọng tâm cốt lõi mà nghệ sĩ gửi gắm lần này là những suy tư mang tính triết học về sự sống trong một môi trường “hậu con người” (post-human). Đó là một viễn cảnh nơi mọi hoạt động tái sản xuất và duy trì sinh giới không còn tuân theo quy luật tự nhiên. Mà bị chi phối, nhào nặn mạnh mẽ bởi guồng quay của sự công nghiệp hóa và văn hóa tiêu thụ hàng loạt.

Âm thanh và ảo ảnh đan xen

Bước vào không gian triển lãm, khán giả ngay lập tức bị bao trùm bởi một lớp không khí ken đặc những âm thanh và chuyển động vô hình. Trương Công Tùng đã khéo léo kiến tạo nên một không gian lan tràn những hình thái sống khác nhau. Nhưng tất cả đều đang tồn tại dưới sự thao túng và cưỡng ép.

Ảnh: Á Space

Người xem có thể quan sát thấy những hiện tượng lạ lùng. Chẳng hạn như cơ chế tự vệ đầy bản năng, vật lộn của các tế bào. Những cỗ máy lạnh lẽo vẫn miệt mài hoạt động để giả lập nên một môi trường sống tối ưu. Trớ trêu thay, sự sống thực thụ lại chẳng bao giờ có thể thành hình. Hay những tín hiệu mời mọc đầy hấp dẫn nhưng ẩn chứa sự dối lừa và nguy hiểm bủa vây.

Sự đan xen phức tạp giữa các yếu tố thị giác, âm thanh và chuyển động cơ học đã đánh lừa cảm giác của người tham gia. Càng đi sâu vào không gian của triển lãm Olit Olit Che Cha Chà Uytt Chit Chítt, người xem càng bị đẩy vào một trạng thái hoang mang mang tính hiện sinh.

Ảnh: Á Space

Sự kết hợp giữa các vật liệu điêu khắc và âm thanh thể nghiệm buộc mỗi cá nhân phải tự đặt ra câu hỏi cho chính mình. Không gian mà ta đang đứng rốt cuộc là một phòng thí nghiệm vô cảm của tương lai, hay là những tàn tích cuối cùng còn sót lại của một nền văn minh nhân loại đã đi qua thời kỳ rực rỡ nhất?

Triển lãm không đưa ra câu trả lời trực diện, mà để lại những khoảng trống để khán giả tự đối thoại với nội tâm mình. Đâu là cái giá của sự phát triển và giới hạn của con người trước thiên nhiên?

Ảnh: Á Space

Giới thiệu về nghệ sĩ Trương Công Tùng

Trương Công Tùng sinh năm 1986, lớn lên ở Đắk Lắk. Anh tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Thành phố năm 2010, chuyên ngành sơn mài. Hiện anh đang sống và làm việc tại TP.HCM. Mối quan tâm nghiên cứu của anh thiên về khoa học, vũ trụ học, triết học và môi trường.

Trương Công Tùng thực hành đa phương tiện với video, sắp đặt, hội họa và vật tìm thấy. Tất cả tập trung phản ánh suy nghĩ và băn khoăn cá nhân về những biến thiên văn hóa, địa chính trị trong tiến trình hiện đại hóa. Nó thường nằm ẩn trong sự thay đổi của hệ sinh thái, niềm tin hay thần thoại của một miền đất.

Nghệ sĩ Trương Công Tùng. Ảnh: NVCC

Anh cũng là thành viên của nhóm Art Labor (thành lập năm 2012). Đây là một tập thể làm việc giữa nghệ thuật thị giác và khoa học xã hội/đời sống. Mục tiêu là tạo kiến thức thay thế và phi chính thống qua hoạt động nghệ thuật, văn hóa trong những bối cảnh công cộng và địa phương đa dạng.

Một vài triển lãm của anh gồm có Wake, mayfly…, Kiang Malingue, New York (2026); Day Wanes… Night Waxes, Hamburger Kunsthalle, Hamburg (2025); Trail Dust, Canal Projects, New York (2024); dự án đạt giải Southeast Asian Video Art Production Grant 2013 do Han Nefkens Foundation hỗ trợ Khu vườn lạc hướng…Hơi thở chiêm bao tại Sàn Art, TP.HCM (2023); Sa Sa Art Project, Phnom Penh (2024); Jim Thompson Art Center, Bangkok (2024) và MUSEION, Bolzano (2024).

Năm 2026, Trương Công Tùng được vinh danh là đồng quán quân cuộc thi Arnaldo Pomodoro Sculpture Prize lần thứ 8.

ĐỪNG BỎ LỠ:

Harper’s Bazaar Việt Nam