Kiến thức thú vị trong cổ tịch: Tại sao sinh ban ngày lại giống cha?

“Hoài Nam Tử” là bộ trước tác do Hoài Nam Vương Lưu An thời Tây Hán cùng các môn khách tập hợp sử liệu và văn hiến biên soạn thành, còn có tên gọi khác là “Hoài Nam Hồng Liệt” hay “Lưu An Tử”. Lương Khải Siêu từng nhận xét: “‘Hoài Nam Hồng Liệt’ là kho tàng tư tưởng Đạo gia thời Tây Hán, sách ấy rộng lớn mà có hệ thống chặt chẽ, là tác phẩm bậc nhất trong các trước tác của người Hán.”

“Hoài Nam Tử” được hoàn thành bởi nhiều người, nội dung quảng bác, dung hợp tư tưởng của chư tử tiền Tần. Vào thế kỷ 20, bộ sách đã có bản dịch trọn vẹn sang tiếng Anh và tiếng Nhật, cũng như các bản dịch trích đoạn sang tiếng Pháp và tiếng Đức, trở thành điển tịch quan trọng trong lịch sử văn hóa Trung Hoa.

Bài viết này giới thiệu đến độc giả một phần nội dung trong thiên “Địa Hình” của “Hoài Nam Tử”.

【Nguyên văn】Thiên nhất, địa nhị, nhân tam, tam tam nhi cửu, cửu cửu bát thập nhất.

[Đại ý]: Trời là một thuộc Dương, Đất là hai thuộc Âm, con người sinh ra giữa Trời Đất nên là ba; ba nhân ba bằng chín, chín nhân chín bằng tám mươi mốt.

Một là số Dương của Trời, chủ quản Thiên can thuộc Dương. Số lượng Thiên can là mười, lại chủ quản loài người, nên con người hoài thai mười tháng thì sinh ra. Tám nhân chín bằng bảy mươi hai; hai là số đứng đầu của số chẵn (số ngẫu), số chẵn là Âm nên không thể tự chủ, phải nương theo số lẻ (số kỳ) thuộc Dương làm chủ. Số lẻ chủ quản mười hai địa chi (thập nhị thần), mười hai địa chi chủ quản tháng, tháng chủ quản loài ngựa, nên ngựa hoài thai mười hai tháng thì sinh ra. Bảy nhân chín bằng sáu mươi ba; ba chủ quản Bắc Đẩu, Bắc Đẩu chủ quản loài chó, nên chó hoài thai ba tháng thì sinh ra. Sáu nhân chín bằng năm mươi tư; bốn chủ quản bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông, bốn mùa chủ quản loài lợn, nên lợn hoài thai bốn tháng thì sinh ra. Năm nhân chín bằng bốn mươi lăm; năm chủ quản ngũ âm, ngũ âm chủ quản loài linh trưởng (vượn khỉ), nên vượn khỉ hoài thai năm tháng thì sinh ra. Bốn nhân chín bằng ba mươi sáu; sáu chủ quản lục luật, lục luật chủ quản loài hươu mi (mi lộc), nên hươu mi hoài thai sáu tháng thì sinh ra. Ba nhân chín bằng hai mươi bảy; bảy chủ quản tinh tú, tinh tú chủ quản loài hổ, nên hổ hoài thai bảy tháng thì sinh ra. Hai nhân chín bằng mười tám; tám chủ quản bát phong, bát phong chủ quản loài côn trùng, nên côn trùng tám ngày thì nở ra ấu trùng. Các loài chim và cá đều là loài đẻ trứng (noãn sinh) nhưng lại thuộc về động vật tính Dương, cho nên cá bơi dưới nước, chim bay trên không; vì vậy vào tiết Lập đông, chim yến chim sẻ bay vào biển hóa thành sò ngao (cáp).

Tập tính sinh hoạt của vạn vật đều không giống nhau: tằm chỉ ăn lá dâu mà không uống nước, ve sầu lại chỉ uống nước mà không ăn thức ăn, phù du thì không ăn cũng không uống; các loài có vảy vỏ như rùa, cá lại kiếm ăn vào mùa hè và ẩn nấp vào mùa đông. Các loài chim và cá nuốt chửng thức ăn thì có tám lỗ (khiếu) và đẻ trứng, còn các loài thú nhai thức ăn thì có chín lỗ và đẻ con (thai sinh). Động vật bốn chân không mọc lông vũ cánh, còn động vật có sừng thì không mọc răng trên. Động vật không sừng như lợn thì mỡ lỏng và phần thân trước gầy, động vật có sừng như bò thì mỡ đặc và phần thân sau gầy. Đứa trẻ sinh ra vào ban ngày thì giống cha, sinh ra vào ban đêm thì giống mẹ. Nơi Âm khí cực thịnh thì sinh giống cái, nơi Dương khí cực thịnh thì sinh giống đực. Loài gấu ngủ đông ẩn nấp, chim di cư chuyển chỗ theo mùa.

Nước màu trắng thích hợp sinh ra ngọc, nước màu đen thích hợp sản sinh đá mài, nước màu xanh thích hợp sản sinh đá bích, nước màu đỏ thích hợp sinh ra chu sa, nước màu vàng thích hợp sản sinh vàng kim, nước trong vắt thích hợp cho loài rùa sinh tồn. Như vậy, nước sông Phần đục mà thích hợp cho cây gai dầu (ma) phát triển, nước sông Tế hòa hợp thích hợp cho cây lúa mạch, nước Hoàng Hà trung hòa thích hợp cho các loài đậu, nước sông Lạc thanh thoát thích hợp cho các loài ngũ cốc, nước sông Vị nhiều sức lực thích hợp cho cây kê, nước sông Hán trọng an thích hợp cho cây tre, nước Trường Giang hậu nhân thích hợp cho lúa nước, còn con người vùng bình nguyên thông tuệ thích hợp gieo trồng ngũ cốc.

Theo Vision Times