EU đề xuất Canada trở thành thành viên liên kết đầu tiên

Quan hệ giữa Liên minh Châu Âu và Canada đứng trước bước ngoặt lớn khi Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố muốn mở đường cho Canada trở thành thành viên liên kết đầu tiên của khối, tạo ra một mối liên kết chặt chẽ hơn nhiều so với quan hệ đối tác hiện tại.

Phát biểu tại Nghị viện Châu Âu ở thành phố Strasbourg, Pháp, bà Ursula von der Leyen nhấn mạnh sự cần thiết phải tái tưởng tượng các mối quan hệ đối tác. Ngay sau khi đề xuất được đưa ra, các nghị sĩ đã đứng dậy vỗ tay, và bà Ursula von der Leyen đã ôm Thủ tướng Canada Mark Carney, người đang có mặt tại hội nghị.

Tuy nhiên, khái niệm thành viên liên kết hiện chưa có định nghĩa rõ ràng hay tiền lệ trong lịch sử của Liên minh Châu Âu, đồng thời chưa có bộ quy tắc sẵn có nào quy định về quyền lợi, nghĩa vụ hay thời gian thực hiện thủ tục. Phía Canada cho biết họ đã nắm trước thông tin này qua các cuộc thảo luận với quan chức Châu Âu.

Đại sứ sắp nhậm chức của Canada tại Liên minh Châu Âu Jonathan Wilkinson khẳng định Canada không có ý định gia nhập chính thức Liên minh Châu Âu vì điều này đòi hỏi phải nhượng lại một phần chủ quyền. Thay vào đó, Ottawa kỳ vọng có thể xích lại gần khối này mà không làm suy yếu chủ quyền quốc gia, bao gồm cả khả năng công dân Canada có thể sinh sống và làm việc tại Châu Âu mà không cần thị thực.

Về phía Văn phòng Thủ tướng Canada, đề xuất này đã được đón nhận nồng nhiệt. Theo tầm nhìn của Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen, hai bên sẽ xây dựng một Liên minh Tương lai mở rộng dựa trên Hiệp định Kinh tế và Thương mại Toàn diện giữa Canada và Liên minh Châu Âu nhằm thiết lập không gian thịnh vượng và an ninh kinh tế chung.

Hợp tác song phương không chỉ dừng lại ở thương mại mà còn mở rộng sang các lĩnh vực như sản xuất tiên tiến, công nghệ, sản xuất quốc phòng, khu vực Bắc Cực, năng lượng, khoáng sản trọng yếu, pin, trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử, an ninh mạng và an ninh kinh tế. Đầu năm nay, Canada cũng đã trở thành quốc gia ngoài Châu Âu đầu tiên tham gia kế hoạch quốc phòng SAFE trị giá 150 tỷ euro của khối.

Dù vậy, giới chuyên gia chỉ ra rằng vẫn tồn tại một số trở ngại thực tế. Giáo sư kinh tế chính trị và sự vụ toàn cầu tại Đại học Toronto Mark Manger lưu ý rằng các quan chức Liên minh Châu Âu lâu nay vẫn tỏ ra bất mãn việc Canada chưa mở cửa hai ngành công nghiệp được bảo hộ cao là viễn thông và sữa. Thêm vào đó, mọi quyết định liên quan đến tư cách thành viên của liên minh đều đòi hỏi sự đồng thuận từ tất cả 27 quốc gia thành viên.

Hiện tại, Canada và Liên minh Châu Âu chưa vội vàng định danh mối quan hệ mới này mà ưu tiên xác định rõ phạm vi hợp tác. Thủ tướng Mark Carney cho biết các chi tiết cụ thể sẽ được bàn thảo kỹ hơn tại hội nghị thượng đỉnh Canada – Liên minh Châu Âu diễn ra vào cuối tháng mười tới, nơi dự kiến sẽ đưa ra tuyên bố chung xác định rõ bản chất của mô hình hợp tác này.

Theo Vision Times.