Dua Lipa mở thư viện cho những cuốn sách từng bị cấm

Không chỉ được biết đến qua những bản hit như Levitating hay Don’t Start Now, giọng ca người Anh gốc Albania Dua Lipa ngày càng khẳng định mối quan tâm đối với văn hóa và tri thức. Dự án mới nhất của cô, Manifesto Library, là một thư viện dành riêng cho những cuốn sách từng bị cấm đọc hoặc hạn chế phát hành tại Bồ Đào Nha.

Dua Lipa chia sẻ với Mark Ronson tại họp báo về Service95 Book Club. Ảnh: Arturo Holmes/Getty

Trong nhiều năm, Dua Lipa không chỉ xây dựng hình ảnh như một ngôi sao nhạc pop. Song song với âm nhạc, cô dần định vị bản thân như một người quan tâm đến văn hóa đọc, đối thoại xã hội và quyền tiếp cận tri thức. Sau podcast và Service95 Book Club, hành trình ấy vừa bước sang một chương mới với Manifesto Library, thư viện dành riêng cho những tác phẩm từng bị kiểm duyệt hoặc cấm lưu hành.

Không phải một dự án lưu động hay triển lãm ngắn hạn, Manifesto Library sẽ trở thành không gian thường trực tại Livraria Lello, hiệu sách mang tính biểu tượng của thành phố Porto, Bồ Đào Nha, trong khuôn khổ lễ hội sách quốc tế BABELL. Thư viện của Dua Lipa sẽ là nơi tập hợp gần 100 đầu sách từng bị loại khỏi thư viện trường học, bị hạn chế phát hành hoặc trở thành đối tượng của các chiến dịch kiểm duyệt trên khắp thế giới.

Bên trong Livraria Lello ở Bồ Đào Nha. Ảnh: Reddit

Với việc mở một thư viện, thay vì chỉ tôn vinh những cuốn sách được công nhận rộng rãi, Dua Lipa hướng sự chú ý đến những tác phẩm từng bị xem là “nguy hiểm” vì đặt câu hỏi về quyền lực, giới tính, chủng tộc, ký ức hay tự do cá nhân.

“Tôi luôn mong Service95 Book Club trở thành ngôi nhà dành cho người đọc và người viết, bất kể họ đang ở đâu hay sống trong hoàn cảnh nào,” Dua Lipa chia sẻ trong thông cáo ra mắt dự án.

Theo nữ ca sĩ, đọc sách không chỉ là tiếp nhận kiến thức mà còn là cách con người hiểu lẫn nhau. Tuy nhiên, chính khả năng ấy khiến nhiều cuốn sách trở thành mục tiêu của sự kiểm duyệt. Trong Manifesto Library, người đọc sẽ bắt gặp những tác phẩm từng bị cấm vì đề cập đến chủng tộc, xu hướng tính dục, bản dạng giới hoặc những vấn đề chính trị nhạy cảm. Một số tác giả từng phải trả giá bằng chính mạng sống vì những gì họ viết.

Dua Lipa giới thiệu những tựa sách hay qua câu lạc bộ đọc sách Service95 Book Club. Ảnh: Instagram @dualipa

Manifesto Library được xây dựng xoay quanh bốn chủ đề chính gồm quyền lực, sự kiểm soát, tiếng nói và ký ức. Mỗi cuốn sách không chỉ đại diện cho một câu chuyện mà còn phản ánh lịch sử của việc kiểm duyệt, từ những lệnh cấm trong trường học đến các hình thức đàn áp tự do ngôn luận ở nhiều quốc gia.

Danh mục trưng bày bao gồm nhiều tác phẩm có sức ảnh hưởng như The Handmaid’s Tale của Margaret Atwood, Felon của Reginald Dwayne Betts cùng các tác phẩm của Salman Rushdie và Olga Tokarczuk. Điểm chung của chúng không nằm ở thể loại hay thời kỳ sáng tác, mà ở việc đều từng đặt ra những câu hỏi khiến các thiết chế quyền lực cảm thấy không thoải mái.

Dua Lipa mô tả thư viện này là “một đài tưởng niệm dành cho những cuốn sách đã biến mất, cho những tác giả đủ dũng cảm để vạch trần các cấu trúc quyền lực và kiểm soát, cũng như cho những độc giả từ chối để người khác quyết định họ được phép đọc điều gì.”

Ảnh: Instagram @dualipa

Tinh thần cốt lõi của Manifesto Library: Đôi khi, hành động cấp tiến nhất không phải là xuống đường hay hô khẩu hiệu, mà đơn giản là đọc một cuốn sách rồi bắt đầu một cuộc trò chuyện.

Trong bối cảnh các cuộc tranh luận về kiểm duyệt nội dung, trí tuệ nhân tạo và quyền tự do biểu đạt ngày càng trở nên gay gắt, Manifesto Library xuất hiện như một lời nhắc rằng tri thức luôn gắn với quyền được tiếp cận. Một cuốn sách có thể bị cấm xuất hiện trên giá sách, nhưng rất khó bị xóa khỏi trí nhớ của những người đã từng đọc nó.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:

Harper’s Bazaar Việt Nam