Chị Kim Phụng, người giữ nhịp cho những trang báo

Chị Huỳnh Thị Kim Phụng, nhà sáng lập Công ty Phát hành Trường Phát.

Có một giai đoạn, muốn đọc tờ báo hay sở hữu cuốn tạp chí, người ta phải chờ ngày phát hành. Người đọc tìm đến sạp báo, gọi tên ấn phẩm mình yêu thích, cầm trên tay những trang giấy vừa ra khỏi nhà in, lật từng trang, ngửi mùi giấy và mùi mực mới. Báo chí khi ấy không chỉ là một phương tiện đưa tin. Đó là một vật thể, một thói quen, một cuộc hẹn.

Đằng sau cuộc hẹn ấy là cả một hệ thống phát hành âm thầm vận hành. Trong lịch sử báo chí Việt Nam giai đoạn cuối thập niên 1990 và những năm 2000, sự xuất hiện của những doanh nghiệp phát hành chuyên nghiệp đã góp phần tạo nên diện mạo mới cho thị trường báo in.

Trường Phát là một trong những cái tên tiêu biểu của thời kỳ ấy. Cùng với Trung tâm Phát hành Báo chí Trung Ương, Trường Phát là đơn vị phát hành các loại báo chí đình đám một thời, từ Thế Giới Phụ Nữ, Tiếp Thị & Gia Đình, Thế Giới Văn Hóa, Her World, Harper’s Bazaar, Esquire, và nhiều tờ khác nữa.

Một sạp báo truyền thống với các ấn phẩm Tiếp Thị & Gia Đình, Thế Giới Văn Hóa do Sunflower Media sản xuất, một nét văn hóa đọc giờ đã lùi vào dĩ vãng.

Với chị Huỳnh Thị Kim Phụng, câu chuyện của Trường Phát không bắt đầu từ một chiến lược kinh doanh. Nó bắt đầu từ ký ức.

“Nhiều khi tôi nghĩ, nghề phát hành báo chí đã chọn mình. Tôi sinh ra trong một gia đình làm nghề phát hành báo chí tại thị xã Pleiku. Từ nhỏ, tôi đã chứng kiến ba mẹ và anh trai lặn lội với những chuyến báo, có những đêm thức trắng để kịp đưa báo đến các sạp khi trời còn chưa sáng. Những chồng báo mới, tiếng giấy sột soạt và đặc biệt là mùi mực của những tờ báo vừa in đã trở thành ký ức rất sâu trong tôi.

Sau khi tốt nghiệp, tôi về làm việc tại phòng Phát hành báo Tuổi Trẻ. Chính từ đây, tôi thực sự dấn thân với nghề. Càng làm, tôi càng hiểu phát hành không đơn thuần là đưa một tờ báo từ tòa soạn đến tay độc giả, mà là cả hệ thống đòi hỏi sự nhạy bén, trách nhiệm và am hiểu bạn đọc. Nhận ra nghề phát hành lúc đó còn khá tự phát, nhỏ lẻ và thiếu tính hệ thống, tôi ấp ủ mong muốn làm nghề chuyên nghiệp hơn.

Năm 1998, tôi quyết định rời báo Tuổi Trẻ để thành lập Công ty Phát hành Báo chí Trường Phát. Đó là quyết định táo bạo và đã làm thay đổi hoàn toàn cuộc sống của tôi.Tôi may mắn vì luôn có gia đình và những người đồng nghiệp thân thiết đồng hành, đặc biệt là mẹ và anh xã – người đã dành nhiều thời gian chăm sóc các con để tôi có thể toàn tâm toàn ý với công việc”

– chị Kim Phụng hồi tưởng.

Đi qua năm tháng

Trường Phát ra đời vào đúng thời điểm báo chí Việt Nam bước vào giai đoạn đổi mới và đặc biệt sôi động. Những ấn phẩm mới xuất hiện, mô hình báo chí mới được thử nghiệm, và khái niệm độc giả bắt đầu được nhìn nhận với một tinh thần khác. Báo chí không còn chỉ viết cho đám đông đại chúng. Mỗi ấn phẩm bắt đầu tìm kiếm một “gu” và một cộng đồng độc giả riêng.

Đó cũng là cách chị Kim Phụng nhìn về nghề:

“Tôi nghĩ trước hết là lòng yêu nghề và sự bền bỉ. Người làm phát hành phải ‘ngửi’ được ‘gu’ của độc giả, hiểu họ cần gì, thích gì và vì sao họ chọn một tờ báo. Khi hiểu độc giả, mình không chỉ làm tốt việc phát hành mà còn có thể hỗ trợ, tư vấn cho tòa soạn để sản phẩm đến gần hơn với người đọc”.

Tinh thần chịu khó học hỏi, không ngại khó và không ngại thay đổi đã giúp chị Phụng đi với nghề trong một chặng đường dài. “Đã chọn nghề thì phải yêu nghề và đi đến cùng với nghề. Trong một ngành luôn thay đổi, điều giúp mình đứng vững không chỉ là năng lực, mà còn là tình yêu công việc và sự bền bỉ để không bị cuộc đời cuốn đi”, chị chia sẻ.

Chị Kim Phụng và đội ngũ công ty Phát hành Trường Phát.

Tuổi trẻ hăm hở

Có vẻ đẹp rất riêng trong cách chị nói về sự nghiệp: không tô đậm thành công, cũng không phủ nhận những mất mát. Chị chỉ nhìn chúng như những phần tất yếu của một lựa chọn đã được sống đến tận cùng.

“Thật sự, trong cuộc đời này, có lẽ chúng ta không thể có được tất cả. Tôi đã dành rất nhiều năm tháng tuổi trẻ cho công việc, cho những chuyến đi khắp các tỉnh thành, những đêm thức trắng ở nhà in và những lần phải tự mình vực dậy để vượt qua khó khăn. Có những lúc công việc gần như chiếm trọn thời gian và tôi phải hy sinh một phần thời gian dành cho bản thân và gia đình”, chị nhớ lại.

“Nhưng hôm nay nhìn lại, tôi không xem đó là tiếc nuối. Tôi thấy mình may mắn vì đã được sống hết mình với nghề mình lựa chọn. Nếu được chọn lại, có lẽ tôi vẫn sẽ chọn con đường ấy. Bởi thành công không chỉ là mình đi bao xa hay đạt được bao nhiêu, mà là mình đã sống như thế nào trên hành trình đó. Điều tôi trân trọng nhất là mình đã không bỏ cuộc giữa chừng và đã được sống trọn vẹn với điều mình tin tưởng”.

Ở thời điểm ấy, khi mà thông tin chưa thể “chạm” tới người đọc chỉ bằng một cú chạm màn hình, nghề phát hành đòi hỏi sự kiên nhẫn của những người hiểu rằng một tờ báo phải được tìm thấy thì mới có thể đọc.

Ấn phẩm Tiếp Thị & Gia Đình, Tiếp Thị & Gia Đình Vào Bếp do Sunflower Media thực hiện, Trường Phát phát hành từng làm nên cuộc cách mạng tạp chí phong cách sống dành cho phái đẹp.

“Thời đó, tôi thường nói vui rằng độc giả đi tìm báo, chứ không phải báo đi tìm người đọc như bây giờ. Độc giả khi ấy có ‘gu’ rất rõ và độ trung thành rất cao. Hàng ngày báo phát hành, họ chủ động ghé sạp mua và đôi khi còn trò chuyện với người bán về những bài viết mình tâm đắc. Người ta thích cảm giác cầm tờ báo trên tay, lật từng trang, ngửi mùi giấy và mùi mực của báo mới. Có người còn giữ lại những số báo yêu thích như một kỷ niệm”.

Ngày nay, thông tin đến với chúng ta nhanh hơn rất nhiều, nhưng cảm giác chờ đợi, tìm mua và gắn bó với từng số báo như thói quen riêng thì có lẽ đã dần trở nên xa lạ. “Đó là một nét đẹp của văn hóa đọc mà những người làm báo và phát hành như chúng tôi đã may mắn được chứng kiến”, chị Kim Phụng cho hay.

Có lẽ bởi từng sống trong thời đại mà một giờ chậm trễ có thể làm thay đổi giá trị của cả số báo, chị hiểu chữ “trách nhiệm” trong nghề theo cách rất cụ thể.

“Việc thức đêm và xử lý sự cố gần như là ‘chuyện cơm bữa’ của nghề phát hành. Chỉ cần báo chậm một giờ thôi, đôi khi đã ảnh hưởng đến giá trị của cả một số báo.

Tôi nhớ có những lần báo đã in xong nhưng phát hiện một trang có thông tin chưa chính xác. Khi đó, tòa soạn, nhà in và đội ngũ phát hành phải chạy đua với thời gian để xử lý, in lại và đưa báo đi kịp thời. Chính những đêm thức trắng và những lần cùng nhau vượt qua sự cố đã giúp tôi hiểu sâu hơn giá trị của hai chữ ‘trách nhiệm’ trong nghề”.

Mối duyên bền chặt với những trang báo

Có những mối quan hệ nghề nghiệp không bắt đầu bằng một cuộc gặp lớn. Chúng được bồi đắp qua nhiều năm, qua những ấn phẩm, những mùa phát hành và những người cùng chia sẻ một niềm tin vào sức sống của báo chí. Mối duyên giữa chị Kim Phụng, Trường Phát và những người làm nên Sun Flower Media cũng nằm trong dòng chảy ấy.

Từ Tiếp Thị & Gia Đình, ấn phẩm từng là biểu tượng của thời kỳ hoàng kim tạp chí Việt, đến Harper’s Bazaar, hành trình ấy nối dài từ thị trường báo chí đang trưởng thành đến thế giới của thời trang, cái đẹp và phong cách sống toàn cầu. Bản thân Harper’s Bazaar ra mắt vào năm 2011. Nhà báo Trần Nguyễn Thiên Hương, người bạn của chị Kim Phụng, đã đưa thương hiệu quốc tế này về Việt Nam.

Chia sẻ kỷ niệm với Harper’s Bazaar, chị Phụng bảo đó không chỉ là sự xuất hiện của một thương hiệu tạp chí danh tiếng.

“Để một thương hiệu có lịch sử và vị thế như Harper’s Bazaar đến Việt Nam, theo tôi, đó là câu chuyện rất đáng nói về bản lĩnh, tầm nhìn và sự nỗ lực của bạn tôi – chị Thiên Hương.

Tôi nhìn Harper’s Bazaar như một cây cầu hai chiều: đưa xu hướng thời trang, tư duy thẩm mỹ và phong cách sống quốc tế đến với phụ nữ Việt Nam, đồng thời đưa những câu chuyện, con người và giá trị Việt Nam ra thế giới. Chính sự kết nối hai chiều đó tạo nên vị trí rất riêng của Harper’s Bazaar Việt Nam”.

Chị Trần Nguyễn Thiên Hương, nhà sáng lập Sun Flower Media (trái) và chị Kim Phụng (giữa) trong một sự kiện.

Chị Kim Phụng  là người không ngừng chuyển động

Mười lăm năm là khoảng thời gian đủ dài để một thương hiệu trở thành tiếng nói riêng. Harper’s Bazaar Việt Nam ngày hôm nay không chỉ hiện diện trên những trang giấy mà đã mở rộng thành hệ sinh thái gồm tạp chí, website, mạng xã hội, cộng đồng độc giả và những sự kiện gắn với thời trang, văn hóa và phong cách sống.

“Sau 15 năm, tôi cho rằng Harper’s Bazaar đã có được vị trí rất riêng tại thị trường Việt Nam. Một thương hiệu truyền thông bền vững không chỉ giữ giá trị cốt lõi mà còn phải liên tục thay đổi để thích ứng với thời đại. Điều đáng quý là ấn phẩm từng bước tạo được bản sắc và tiếng nói riêng. Với tôi, đó là hành trình rất đáng trân trọng”.

Từ những chia sẻ của chị Huỳnh Thị Kim Phụng ở trên, câu chuyện của chị đặc biệt phù hợp nhân dịp Harper’s Bazaar Việt Nam kỷ niệm 15 năm, đồng thời hướng về ngày 20–10, ngày dành để tôn vinh những người phụ nữ Việt Nam.

Chị Kim Phụng (trái) và chị Trần Nguyễn Thiên Hương (phải).

Chuyện làm nghề của chị không chỉ là chuyện của một doanh nghiệp phát hành báo chí. Đó còn là câu chuyện về người phụ nữ đã chọn công việc phía sau ánh đèn, dành tuổi trẻ cho những chuyến đi và nhiều đêm thức trắng, rồi nhìn lại hành trình của mình không bằng điều đã mất, mà bằng những gì đã được sống.

“Khi đã chọn nghề thì phải yêu nghề và đi đến cùng với nghề”.

Một câu nói giản dị, nhưng cũng có thể xem như lời tựa cho một đời người đã dành trọn mình cho những trang giấy. Và ở đâu đó phía sau mỗi số báo, mỗi cuốn tạp chí đến đúng tay độc giả, vẫn có những người như chị Kim Phụng – lặng lẽ giữ nhịp cho một hành trình mà vẻ đẹp cuối cùng luôn nằm ở khoảnh khắc người đọc cầm ấn phẩm trên tay, mở trang đầu tiên và bắt đầu đọc.

Harper’s Bazaar Việt Nam