Sáu vận động viên Iran đối mặt án tử sau vụ hành quyết nhà leo núi

Thế giới

Một tổ chức do các cựu vận động viên Iran thành lập cảnh báo ít nhất sáu người trong giới thể thao nước này đang đối mặt án tử hình sau khi tòa án tối cao giữ nguyên bản án. Lời kêu gọi chú ý xuất hiện sau vụ hành quyết nhà leo núi Ali-Sina Mostafavi ngày 14/10.

Theo bài viết của Ed Aarons trên The Guardian ngày 27/10, Mostafavi từng ghi lại các chuyến leo núi, trong đó có đỉnh Everest. Ông bị bắt hồi tháng 4 sau làn sóng biểu tình chống chính phủ, và bị hành quyết ngày 14/10. Trước đó, vận động viên taekwondo Siavash Jamshidi Kheirabadi bị hành quyết đầu tháng 10; võ sĩ võ tổng hợp Gholamreza Khani Shakarab bị treo cổ vào tháng 5.

Những trường hợp đang bị theo dõi

Human Rights for Sport, nhóm các cựu vận động viên Iran đặt tại Oslo, nêu tên sáu người có bản án tử hình đã được giữ nguyên: vận động viên bơi Ali Pishevarzadeh, cầu thủ Ehsan Hosseinpour, võ sĩ quyền Anh Mohammad Javad Vafaei Sani, võ sĩ võ tổng hợp Benyamin Naghdi, vận động viên cưỡi ngựa Taraneh Rahimi và nhà leo núi Maryam Siri.

Theo tổ chức này, Pishevarzadeh và Hosseinpour bị bắt trong các cuộc biểu tình tháng 1. Vafaei Sani bị bắt năm 2020 vì tham gia biểu tình năm trước đó; yêu cầu xét xử lại của ông bị bác năm ngoái. Ba người còn lại cũng đã nhận án tử trong năm nay. Các chi tiết về hồ sơ của họ trong bài này được quy cho Human Rights for Sport, không phải kết luận độc lập của DKN.TV.

Bác sĩ Zohreh Abdollahkhani, đại diện tổ chức, nói việc liên lạc trực tiếp với người bị kết án rất khó vì thân nhân cũng có thể bị gây sức ép. Bà cho biết tổ chức từng vận động để một cuộc hành quyết tạm dừng, nhưng chỉ là giải pháp tạm thời. Theo thống kê của nhóm, sáu vận động viên đã bị hành quyết trong các vụ liên quan biểu tình tháng 1 hoặc các cáo buộc chính trị trước đó.

Các tổ chức thể thao quốc tế phản hồi

The Guardian cho biết bốn nghị sĩ Nghị viện châu Âu từng viết thư cho FIFA trước World Cup để nêu quan ngại. FIFA trả lời rằng họ nhận biết các lo ngại và cảm ơn các bên đã cùng làm việc về vấn đề này. Bà Abdollahkhani cũng phê bình việc thay đổi nhân sự khiến nhóm của bà khó tiếp cận các cơ chế nhân quyền và bảo vệ an toàn của Ủy ban Olympic quốc tế (IOC).

IOC bác nhận định đó, nói các nhóm phụ trách nhân quyền và bảo vệ an toàn của họ vẫn hoạt động. Tổ chức này bày tỏ quan ngại sâu sắc đối với các vận động viên bị ảnh hưởng, đồng thời nói rằng với tư cách một tổ chức phi chính phủ, họ không có thẩm quyền thay đổi luật của một quốc gia. IOC cho biết đang làm việc với các đối tác trong phong trào Olympic và giữ liên lạc với cộng đồng thể thao Iran.

Trong vụ Mostafavi, The Guardian dẫn thông tin rằng ông bị cáo buộc nổ súng vào dân thường tại Kerman và tham gia biểu tình; bài báo cũng nêu lời kể về việc ông có thể đã chịu bạo lực khi bị giam. Những cáo buộc và lời kể này cần được phân biệt với thông tin đã được cơ quan độc lập xác nhận.

Nguồn: The Guardian, Ed Aarons, 27/10/2026. DKN.TV tổng hợp và biên tập độc lập.