TT Trump trì hoãn lệnh không kích Iran, “Cửa sổ” 5 ngày tác động đến thị trường toàn cầu

Theo hãng tin AP ngày 23/3, Tổng thống Mỹ Trump đã tuyên bố vài giờ trước thời hạn chót ban đầu rằng, ông sẽ gia hạn thêm 5 ngày đối với yêu cầu Iran mở cửa lại Eo biển Hormuz, đồng thời tạm hoãn kế hoạch không kích vào các cơ sở điện lực của Iran.

Trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình, ông Trump đã đăng tải một bài viết hoàn toàn bằng chữ in hoa, cho biết Mỹ và Iran gần đây đã có những “cuộc đối thoại rất tốt đẹp và hiệu quả”, có triển vọng thúc đẩy xung đột đi đến “giải pháp triệt để”. Ông cho biết các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục được tiến hành trong tuần này, và việc tạm dừng các hành động quân sự “phụ thuộc vào tiến độ đàm phán”.

Tuy nhiên, ông Trump không tiết lộ chi tiết cụ thể của các cuộc đàm phán. Phía Iran vẫn chưa trực tiếp xác nhận việc tiếp xúc với phía Mỹ, nhưng Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan. Trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã nhiều lần đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Washington và Tehran.

Chiến hỏa tiếp tục leo thang, phong tỏa eo biển làm rung chuyển huyết mạch năng lượng toàn cầu

Cuộc xung đột này đã bước sang tuần thứ tư, tiếp tục tác động mạnh đến cục diện an ninh Trung Đông. Sau khi bị Mỹ và Israel tấn công, Iran đã phong tỏa Eo biển Hormuz — tuyến đường thủy quan trọng đảm nhận việc vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu. Mặc dù có một lượng nhỏ tàu thuyền qua lại, nhưng phía Iran nhấn mạnh rằng tuyến đường này “không mở cửa” cho Mỹ và các đồng minh.

Iran cảnh báo, nếu Mỹ tấn công các cơ sở điện lực của họ, họ sẽ đáp trả bằng việc tấn công vào lưới điện, các cơ sở năng lượng và khử muối nước biển ở khu vực Trung Đông, thậm chí không loại trừ khả năng rải thủy lôi ở Vịnh Ba Tư. Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Qalibaf, cho biết các cơ sở hạ tầng trọng yếu trong khu vực đều có thể trở thành “mục tiêu hợp pháp”.

Cùng lúc đó, Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) có trụ sở tại Paris, ông Fatih Birol, cảnh báo rằng nếu tình hình tiếp tục xấu đi, “sẽ không có quốc gia nào miễn nhiễm khỏi tác động của cuộc khủng hoảng này”.

Mối đe dọa quân sự lan rộng, dân thường và cơ sở hạ tầng đối mặt rủi ro cao

Xung đột đã gây ra thương vong nghiêm trọng và tàn phá cơ sở hạ tầng. Bộ Y tế Iran cho biết số người chết đã vượt quá 1.500 người; phía Lebanon có hơn 1.000 người chết, hơn một triệu người phải dời bỏ nhà cửa; trong lãnh thổ Israel cũng đã có thương vong.

Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Tướng Brad Cooper, trong một cuộc phỏng vấn đã cáo buộc Iran phóng tên lửa và máy bay không người lái từ các khu vực đông dân cư, đồng thời cảnh báo những khu vực này có thể trở thành mục tiêu bị không kích.

Israel ngày 23 đã tiến hành một đợt không kích mới vào Tehran, tuyên bố đã triển khai “chiến dịch tấn công quy mô lớn”. Iran đáp trả bằng lời cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào các vùng ven biển hoặc các hòn đảo của họ sẽ dẫn đến các hành động phong tỏa và rải thủy lôi, có thể đe dọa nghiêm trọng đến an toàn của các tàu thương mại, và công tác rà phá có thể kéo dài nhiều năm.

Ngoài ra, Israel cũng đã triển khai các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Hezbollah ở Lebanon, phá hủy các cây cầu và công trình đô thị. Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cảnh báo đây có thể là khúc dạo đầu cho một cuộc xâm lược trên bộ; trong khi đó, Ai Cập lên án các hành động liên quan là sự “trừng phạt tập thể” đối với dân thường.

Thị trường biến động mạnh, tín hiệu đàm phán thúc đẩy thị trường chứng khoán phục hồi

Theo báo cáo của CNBC vào ngày 23/3, sau khi ông Trump phát đi tín hiệu xoa dịu, thị trường tài chính đã phản ứng nhanh chóng. Chỉ số Dow Jones tương lai có lúc đã tăng hơn 1.100 điểm, chỉ số S&P 500 và Nasdaq tương lai đều tăng khoảng hơn 2%.

Giá dầu, vốn liên tục tăng vọt do ảnh hưởng của xung đột trước đó, đã giảm đáng kể: Giá dầu thô WTI tương lai của Mỹ giảm mạnh hơn 9%, dầu thô Brent giảm hơn 13%. Trước đó, giá dầu Brent có thời điểm đã tăng lên mức 113 USD/thùng, tăng khoảng 55% so với thời kỳ đầu của cuộc chiến.

Giám đốc điều hành KKM Financial, ông Jeff Kilburg, chỉ ra rằng thị trường cuối cùng đã “tìm thấy lối thoát khỏi tình trạng bất định tột độ”. Nếu cục diện hiện tại trở thành nền tảng cho hòa bình ở Trung Đông, thị trường chứng khoán có thể kỳ vọng quay trở lại mức đỉnh lịch sử.

Cùng lúc đó, công ty hóa chất LG (LG Chem) của Hàn Quốc đã buộc phải đóng cửa một nhà máy lớn do gián đoạn nguồn cung naphtha, cho thấy rõ hiệu ứng lan tỏa của cuộc xung đột đối với chuỗi cung ứng toàn cầu.

“Cửa sổ” 5 ngày cung cấp một cơ hội hạ nhiệt hiếm hoi cho tình hình căng thẳng, nhưng xét đến việc cả hai bên vẫn duy trì các lựa chọn cứng rắn, hướng đi của cuộc xung đột này vẫn còn đầy rẫy những yếu tố không chắc chắn.

Theo Vision Times