Thanh trừng 57 thượng tướng: dấu hiệu rạn nứt trong nội bộ ĐCSTQ

Sau Đại hội 20 của ĐCSTQ, tình hình trong nội bộ quân đội Trung Quốc đã rơi vào trạng thái chấn động chưa từng có khi ghi nhận tới 57 thượng tướng bị xử lý hoặc bị “mất tích”. Các phân tích chỉ ra rằng, lãnh đạo Tập Cận Bình hiện rơi vào thế bế tắc khi không còn một tướng lĩnh cấp cao nào có thể tin tưởng. Ngược lại, các sĩ quan cao cấp đương nhiệm cũng nhận ra rằng công tác dưới quyền ông không còn bất kỳ ai được an toàn, trong khi hàng loạt vị trí lãnh đạo then chốt của lực lượng vũ trang đều bị bỏ trống.

Theo các thông báo chính thức, vào chiều ngày 28 tháng 8 năm 2026, Hội nghị Kỳ họp thứ 24 của Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Nhân đại) khóa 14 đã kết thúc. Ủy ban Thường vụ Nhân đại Toàn quốc thông báo bãi miễn chức vụ đại biểu của 12 người, trong đó có 4 đại biểu thuộc quân đội bao gồm Trương Hữu Hiệp, Lưu Trấn Lập, Cự Càn Sinh và Chung Thiệu Quân. Trước đó, vào ngày 26 tháng 8, Hội nghị Kỳ họp thứ 18 của Ủy ban Thường vụ Hội nghị Tư vấn Chính trị Nhân dân (Chính hiệp) Toàn quốc khóa 14 cũng xác nhận miễn nhiệm ông Triệu Tông Kỳ khỏi các chức vụ Ủy viên Thường vụ và Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc và Tôn giáo, đồng thời tước bỏ tư cách ủy viên Chính hiệp. Tướng Triệu Tông Kỳ từng giữ chức Tư lệnh Chiến khu Tây bộ trước khi nghỉ hưu.

Tính từ năm 2023 đến nay, cơ quan chức năng ĐCSTQ đã tiến hành điều tra xử lý 32 thượng tướng, cùng với 25 thượng tướng khác bị coi là “mất tích”. Tổng số tướng lĩnh cấp cao nhất của quân đội gặp sự cố kể từ sau Đại hội 20 đến nay đã lên tới 57 người.

Trong danh sách 32 thượng tướng bị điều tra xử lý công khai hoặc ngầm, nổi bật có các gương mặt quan trọng trong bộ máy lãnh đạo tối cao như: Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương Trương Hữu Hiệp; Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương Hà Vệ Đông; Ủy viên Ủy ban Quân sự Trung ương, Nguyên Thủ trưởng Bộ Quốc phòng Lý Thượng Phúc; Ủy viên Ủy ban Quân sự Trung ương, nguyên Chủ nhiệm Bộ Công tác Politic Quân ủy Miêu Hoa; và Ủy viên Ủy ban Quân sự Trung ương, nguyên Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp Quân ủy Lưu Trấn Lập.

Ngoài ra, danh sách này còn kéo dài tới hàng loạt tư lệnh, chính ủy các quân binh chủng và chiến khu như nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực Bộ Công tác Politic Hà Hồng Quân, nguyên Bí thư Ủy ban Chính pháp Quân ủy Vương Nhân Hoa, nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực Trung tâm Chỉ huy Tác chiến Liên hợp Vương Tú Bân, nguyên Trưởng Bộ Phát triển Thiết bị Hứa Học Cường, nguyên Trưởng Bộ Bảo đảm Hậu cần Cao Tân, nguyên Tư lệnh Lục quân Hàn Vệ Quốc và Lý Kiều Minh, nguyên Chính ủy Lục quân Lưu Lôi và Tần Thụ Đồng, nguyên Tư lệnh Hải quân Thẩm Kim Long, nguyên Chính ủy Hải quân Tần Sinh Tường và Viên Hoa Trí, nguyên Tư lệnh Không quân Đinh Hàng Lai, nguyên Chính ủy Không quân Vu Trung Phúc và Quách Phổ Hiệu. Lực lượng Tên lửa chiến lược cũng chịu tổn thất nặng nề khi 4 đời Tư lệnh liên tiếp bị điều tra gồm Nguỵ Phượng Hòa, Chu Á Ninh, Lý Ngọc Siêu và Vương Hậu Bân. Cùng với đó là các nguyên lãnh đạo Vũ cảnh Vương Xuân Ninh, Trương Hồng Binh, nguyên Tư lệnh Lực lượng Hỗ trợ Chiến lược Cự Càn Sinh, nguyên Chính ủy Lực lượng Hỗ trợ Thông tin Lý Vĩ, nguyên Tư lệnh Chiến khu Đông bộ Lâm Hướng Dương, nguyên Tư lệnh Chiến khu Tây bộ Triệu Tông Kỳ, nguyên Chính ủy Chiến khu Tây bộ Lý Phượng Bưu và nguyên Chính ủy Đại học Quốc phòng Lưu Á Châu.

Bên cạnh đó, danh sách 25 thượng tướng bị “mất tích” bao gồm nguyên Phó Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp Từ Khởi Linh, nguyên Tư lệnh Hải quân Hồ Trung Minh, nguyên Tư lệnh Không quân Thường Đinh Cầu, các nguyên Chính ủy Lực lượng Tên lửa Từ Trung Ba và Từ Tây Thịnh, nguyên Chính ủy Lực lượng Hỗ trợ Chiến lược Trịnh Vệ Bình, cùng hàng loạt tư lệnh và chính ủy các chiến khu Đông, Nam, Tây, Bắc, Trung bộ như Lưu Thanh Tùng, Hà Bình, Uống Hải Giang, Ngô Xã Châu, Ngô Á Nam, Vương Văn Toàn, Viên Dự Bách, Vương Kiến Vũ, Hoàng Ming, Trịnh Tuyền, Vương Cường, Từ Đức Thanh, Chu Sinh Lĩnh, cùng các lãnh đạo Vũ cảnh, Đại học Quốc phòng và Viện Khoa học Quân sự như Vương Ninh, An Triệu Khánh, Tiêu Thiên Lượng, Trịnh Hòa, Dương Học Quân và Lăng Hoán Tân.

Nói về nguyên nhân dẫn đến cuộc thanh trừng đẫm máu này, giới phân tích chỉ ra bốn yếu tố cốt lõi. Thứ nhất là di họa tham nhũng sâu sắc từ thời nguyên Lãnh đạo Giang Trạch Dân, khi các cựu Phó Chủ tịch Quân ủy Từ Tài Hậu và Quách Bá Hùng cầm đầu việc bán quan buôn chức, biến toàn quân thành chợ giao dịch học hàm, chức vụ và tiền bạc.

Thứ hai là hành vi bán quan nghiêm trọng của nguyên Chủ nhiệm Bộ Công tác Chính trị Miêu Hoa. Được lãnh đạo Tập Cận Bình bổ nhiệm từ năm 2017 nhằm thay thế Trương Dương, ông Miêu Hoa nắm giữ quyền thẩm định nhân sự tối cao cho toàn bộ việc thăng tiến tướng lĩnh. Sau khi bị đình chỉ công tác điều tra vào tháng 11 năm 2024 về tội vi phạm kỷ luật nghiêm trọng, ông Miêu Hoa đã khai ra toàn bộ hệ thống bán quan buôn chức. Trong số 57 thượng tướng bị ngã ngựa kể từ sau Đại hội 20, có tới 46 người do ông Miêu Hoa thẩm định thăng cấp.

Yếu tố thứ ba là sự đứt gãy và đấu đá phe phái nội bộ trong chính “Tập gia quân”. Nếu trước Đại hội 20 là cuộc đấu giữa ông Tập Cận Bình và phe ông Giang Trạch Dân, thì sau Đại hội 20 là sự thanh trừng lẫn nhau giữa các phe nhóm thân cận. Một bên do ông Tập Cận Bình, ông Hà Vệ Đông và ông Miêu Hoa đứng đầu; bên còn lại do ông Trương Hữu Hiệp, ông Lưu Trấn Lập và ông Lý Thượng Phúc đại diện. Sự thanh trừng qua lại khiến cả hai bên đều thiệt hại nặng nề. Khi các thân tín ruột thịt như Hà Vệ Đông và Miêu Hoa bị hạ bệ, ông Tập Cận Bình cảm thấy nguy cơ bị tước đoạt quân quyền nên đã bất ngờ ra tay loại bỏ Trương Hữu Hiệp và Lưu Trấn Lập vào cuối tháng 1 năm 2026. Điều này khiến chiến dịch phản hủ rơi vào vòng xoáy độc hại: “Thanh trừng – Mất an toàn – Tiếp tục thanh trừng – Càng mất an toàn hơn”.

Thứ tư là vai trò đặc biệt của ông Chung Thiệu Quân, Chánh Văn phòng Quân ủy Trung ương, người được coi là đại bí thư và thân tín số một của lãnh đạo Tập Cận Bình. Ông Chung Thiệu Quân đã lợi dụng mối quan hệ giữa ông Miêu Hoa và ông Tập Cận Bình để thiết lập mạng lưới lợi ích riêng, phê duyệt chéo các nhân sự tham nhũng do hai bên đề bạt, dẫn đến việc phần lớn trong số gần 80 thượng tướng được thăng chức những năm qua đều vướng vào vòng lao lý.

Sự sụp đổ niềm tin này khiến tiêu chuẩn “trung thành tuyệt đối” mà lãnh đạo Tập Cận Bình liên tục đòi hỏi trở nên bất khả thi. Giới quan sát nhận định, giới quan chức ĐCSTQ hiện nay chỉ trung thành với quyền lực, tiền bạc và ham muốn cá nhân, hoàn toàn biến thành những “kẻ hai mặt” sống sót qua ngày.

Hậu quả trực tiếp là bộ máy chỉ huy quân đội Trung Quốc hiện rơi vào tình trạng tê liệt nghiêm trọng. Danh sách lãnh đạo Ủy ban Quân sự Trung ương chỉ còn lại lãnh đạo Tập Cận Bình và ông Trương Thăng Dân. Theo quy định, có 26 vị trí cấp cao nhất bắt buộc phải do thượng tướng đảm nhiệm, nhưng hiện chỉ có 6 vị trí có người nắm giữ, 20 vị trí then chốt còn lại hoàn toàn bỏ trống, bao gồm Phó Chủ tịch Quân ủy phụ trách quân sự, Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp, Chủ nhiệm Bộ Công tác Chính trị, cùng hàng loạt tư lệnh và chính ủy các chiến khu, quân binh chủng.

Tình trạng thiếu hụt lãnh đạo thượng tướng nghiêm trọng khiến các cơ quan chỉ huy chiến lược như Bộ Tham mưu Liên hợp, Trung tâm Chỉ huy Tác chiến Liên hợp và Bộ Phát triển Thiết bị phải giao cho các trung tướng, thiếu tướng tạm thời phụ trách, dẫn đến việc không thể điều hành hay ra lệnh cho toàn quân. Nhiều chuyên gia nhận định, dù ĐCSTQ có kế hoạch hành động quân sự trong tương lai, thì với bộ máy chỉ huy hoàn toàn trống rỗng và tê liệt như hiện tại, quân đội Trung Quốc thực sự không có người đứng ra thi hành mệnh lệnh.

Theo Vision Times.