Bạc Hy Lai và ảo tưởng quyền lực của giới quý tộc đỏ

Những phát biểu gần đây của Bạc Qua Qua lại khiến dư luận chú ý đến cha của ông là ông Bạc Hy Lai. Dù sự nghiệp chính trị của ông Bạc Hy Lai đã được báo chí đề cập rất nhiều, nhưng sự ngông cuồng và tham vọng của ông đã bộc lộ rõ nét qua nhiều giai đoạn công tác, từ Đại Liên, Liêu Ninh, Bộ Thương mại cho đến Trùng Khánh. Dù không thể đại diện cho toàn bộ thế hệ “hồng nhị đại”, ông Bạc Hy Lai lại thể hiện bộc lộ rõ nhất những đặc tính của tầng lớp này: tự cao, sẵn sàng mạo hiểm, coi thường quy tắc, khao khát tranh giành vị trí và cực kỳ thành thạo trong việc dàn dựng hình ảnh cá nhân.

Thời kỳ lãnh đạo tại thành phố Đại Liên, ông Bạc Hy Lai tập trung vào việc tạo dựng hình ảnh đô thị hiện đại và các chiến dịch truyền thông nhằm quảng bá hình ảnh cá nhân. Trái ngược với tâm lý lo ngại phạm sai lầm của những cán bộ thông thường, các thành viên thuộc thế hệ “hồng nhị đại” sinh ra trong các gia đình nắm giữ quyền lực tối cao thường có tâm lý tự tin và coi việc bước lên đài chính trị là điều hiển nhiên.

Khi chuyển sang đảm nhiệm vị trí Tỉnh trưởng Liêu Ninh, ông Bạc Hy Lai thể hiện rõ nét tư duy của một người không chấp nhận đóng vai phụ trong tập thể. Trong một kỳ kiểm tra của đoàn điều tra trung ương tại Liêu Ninh, ông Bạc Hy Lai đã hoàn toàn đứng ngoài các hoạt động chính thức của Tỉnh ủy và chỉ chủ động liên lạc riêng với đoàn công tác khi tiến trình khảo sát sắp kết thúc. Điều này cho thấy ông hoàn toàn bãi bỏ các quy tắc tổ chức thông thường của hệ thống chính quyền, nơi vốn coi trọng thứ bậc và sự phục tùng. Với vị thế con cái của cấp lãnh đạo tiền bối, ông nhìn nhận quyền lực bằng sự quen thuộc và coi đó là công cụ để chi phối thay vì sự kính sợ.

Tại Bộ Thương mại, ông Bạc Hy Lai tạo dựng hình ảnh một bộ trưởng năng nổ, có khả năng tranh luận sắc bén trên trường quốc tế. Tuy nhiên, nội bộ bộ này lại phản ánh tác phong làm việc vô kỷ luật và coi thường cấp dưới của ông. Việc bắt các quan chức làm việc theo giờ giấc cá nhân bất hợp lý và thường xuyên quát mắng vô cớ đã tạo ra áp lực rất lớn cho đội ngũ cán bộ. Điều này bộc lộ tâm lý phân chia đẳng cấp sâu sắc của những cá nhân lớn lên trong các gia đình chính trị hàng đầu, nơi họ coi hệ thống công quyền như một không gian thuộc sở hữu riêng của gia đình mình.

Đến khi nắm quyền tại Trùng Khánh, tham vọng bước vào Ban Thường vụ Bộ Chính trị của ông Bạc Hy Lai đã đẩy các hành động vượt qua mọi giới hạn thông thường. Nhận thấy bản thân không nằm trong phương án nhân sự dự kiến, ông đã đẩy mạnh phong trào “xướng hồng đả hắc” tại Trùng Khánh, sử dụng bộ máy chính trị địa phương để tạo sức ép lên trung ương. Việc dùng chính trị địa phương để thách thức Bắc Kinh là điều mà các bí thư tỉnh ủy thông thường không bao giờ dám thực hiện. Tự hào về gốc gác gia đình là một trong những gia tộc sáng lập chính quyền ĐCSTQ, ông Bạc Hy Lai tin rằng bản thân có đặc quyền vượt qua các ranh giới quy tắc để đạt được mục tiêu tối cao.

Trong cuộc tranh giành quyền lực này, lãnh đạo Tập Cận Bình đã quyết định loại bỏ ông Bạc Hy Lai khỏi vòng chiến thuật. Quyết định này xuất phát từ nhận định rằng nếu ông Bạc Hy Lai bước vào Ban Thường vụ, ông sẽ liên tục gây ra sự bất ổn và trực tiếp đe dọa đến quyền lực tối cao của Tổng bí thư Tập Cận Bình. Sự kiện ông Vương Lập Quân chỉ là mồi lửa châm ngòi, nguyên nhân cốt lõi khiến ông Bạc Hy Lai sụp đổ là vì ông đã chứng tỏ mình là một nhân tố không thể kiểm soát và không thể dự đoán trong hệ thống.

Bản chất sự sụp đổ của ông Bạc Hy Lai đã để lại bài học lớn cho chính tầng lớp quý tộc đỏ. Ảo tưởng lớn nhất của tầng lớp này là nhầm lẫn giữa việc tiếp cận quyền lực với sự bảo vệ của thể chế. Trong một hệ thống không có sự độc lập của pháp luật và thiếu các cơ chế bảo vệ quyền lợi hợp pháp, không một cá nhân nào có thể đạt được sự an toàn tuyệt đối. Ngay cả những thế hệ con cháu của các gia tộc khai quốc cũng có thể từ vị thế nắm giữ quyền lực trở thành đối tượng bị trừng phạt bởi chính hệ thống đó.

Theo Vision Times.