Bình luận Guardian: Doanh nhân châu Phi và khoảng cách giữa thực tế với định kiến

Phân tích – Bình luận

Phân tích – Bình luận. Trong bài viết trên The Guardian ngày 24/10, Moky Makura cho rằng hình ảnh châu Phi trong nhận thức của nhiều người phương Tây chưa theo kịp những thay đổi về kinh doanh, công nghệ và hội nhập trên lục địa. Bài này trình bày quan điểm của tác giả; những nhận định về mức độ tiến bộ của cả châu Phi không nên được hiểu là đồng đều ở mọi quốc gia.

Phân tích – Bình luận. Trong bài viết trên The Guardian ngày 24/10, Moky Makura cho rằng hình ảnh châu Phi trong nhận thức của nhiều người phương Tây chưa theo kịp những thay đổi về kinh doanh, công nghệ và hội nhập trên lục địa. Bài này trình bày quan điểm của tác giả; những nhận định về mức độ tiến bộ của cả châu Phi không nên được hiểu là đồng đều ở mọi quốc gia.

Khoảng cách giữa hình dung và thực tế

Makura kể rằng khoảng 30 năm trước, khi bà từ London chuyển đến Johannesburg, một người bạn ở Anh hỏi liệu Nam Phi có máy rút tiền tự động hay không. Câu hỏi ấy, theo tác giả, cho thấy những khuôn mẫu lâu đời vẫn chi phối cách nhiều người nhìn châu Phi. Một nghiên cứu do tổ chức của bà đặt hàng từ nhà tâm lý xã hội Adam Hahn tại Đại học Bath cho thấy người được hỏi ở Anh và Mỹ thường liên tưởng châu Phi với bất ổn kinh tế, chính trị và thiếu hiện đại. Đây là kết quả được Makura thuật lại, không phải phép đo về mọi người phương Tây.

Bài bình luận đối chiếu cách nhìn đó với tài chính di động. Tại Kenya, dịch vụ chuyển và giữ tiền qua điện thoại cho phép nhiều người giao dịch mà không cần tài khoản ngân hàng truyền thống. Makura nêu những công ty công nghệ tài chính ở Nigeria như Flutterwave, OPay và Moniepoint để lập luận rằng nhà đầu tư đang nhìn thấy các mô hình kinh doanh thực tế, không đơn thuần hỗ trợ vì thiện chí.

Những doanh nghiệp ít xuất hiện trên truyền thông quốc tế

Thay vì chỉ nói về các tỷ phú nổi tiếng, Makura đưa ra ba ví dụ ở quy mô nhỏ hơn. Tại Senegal, Siny Samba bắt đầu làm thực phẩm cho trẻ em từ chuối và kê rồi phát triển thương hiệu Le Lionceau, dùng nguyên liệu của nông dân địa phương. Ở Tanzania, Diana Orembe lập NovFeed để biến rau quả thải bỏ thành thức ăn cho cá. Tại miền bắc Nigeria, Mustapha Abubakar Gajibo khởi đầu bằng việc chuyển đổi xe ba bánh chạy xăng sang điện, sau đó phát triển doanh nghiệp thiết kế và sản xuất xe điện.

Theo tác giả, những câu chuyện như vậy hiếm khi trở thành tin lớn ở nước ngoài. Bà gọi đây là “khoảng trống hiển thị”: sự khác biệt giữa hoạt động kinh tế, sáng tạo đang diễn ra và hình ảnh mà thế giới thường thấy. Makura hiện là giám đốc điều hành Africa No Filter, tổ chức vận động thay đổi cách châu Phi được nhìn nhận; vai trò này giúp người đọc hiểu góc nhìn của bài bình luận.

Makura cũng nhắc tới các chính sách chế biến điều tại Benin, phát triển chuỗi giá trị lithium tại Namibia và thúc đẩy thương mại nội khối. Bà cho rằng doanh nghiệp riêng lẻ cần được đặt trong bối cảnh những nỗ lực kết nối thị trường, thanh toán và vận tải giữa các nước. Đó là lập luận về tiềm năng và mức độ được nhận biết, không phải khẳng định rằng khó khăn về hạ tầng, vốn hay kỹ năng đã được giải quyết.

Nguồn quan điểm: Moky Makura, The Guardian, 24/10/2026.